Atipik Psikoz

0
17

TANIM

Şizofreniform, kısa reaktif veya şizoaffektif psikoz tanımlarına uymayan ve bu sınıflardan herhangi birine dahil edilemeyen, karışık ve sınırları belirsiz psikoz olgularına atipik psikoz denmektedir. Atipik psikozun örnekleri doğumdan sonraki psikotik epizodları-kiunlar alışılmadık özellikteki psikozlardır, ve daha kesin bir tanı koymayı imkansız kılan kafa karıştırıcı klinik özellikteki psikozları ifade eder.

BULGU BELİRTİLER

Psikotik bulgular bulundurmasına rağmen, atipik psikozlar herhangi bir tip psikotik bozukluğun, örneğin şizofreninin, tüm tanısal kriterini karşılamazlar. Belirli psikotik bozukluklara tanı koyduracak kadar yeterli bilgi sağlamazlar veyahut da sağladıkları bilgiler çelişkili olabilir. Psikotik bulgular pozitif veya negatif olarak nitelendirilebilir. Pozitif bulgular; kuruntular, halüsinasyonlar, düşünce yayma ve bizar (biçimsiz) davranışlardır. Negatif bulgular sınırlanma ve duyguların sığlaşması, konuşma veya düşüncede ciddi düzeyde azalma, ve herhangi bir amaca dayalı eylemde isteksizlik gibi normal fonksiyonlarda bir azalma veya kayıp ifade eder.

Kuruntu, başka bir inanış veya düşüncenin doğruluğunu kanıtlayamadığı katı inançlardır. Kuruntulu insan ilgili inancın tam tersini ıspatlayacak kanıt bulunmasına rağmen inancından vazgeçmez. Sık görülen bir kuruntu şekli casuslarca takip edildiği veya aleyhine komplolar kurulduğu şeklindeki hezeyanları içerir. Bunların yanı sıra, saltanat olma ve hükmetmeye ilişkin kuruntular da olabilir. Bu kuruntular kişinin sıra dışı güçlere sahip olduğu, veya da çok önemli şahsiyetlerden biri olduğu şeklinde olabilir. Kuruntu günlük yaşam deneyimleri ile uyuşmuyorsa bizar şeklinde nitelendirilir. Örnek olarak kişi düşüncelerinin uzaylılarca kontrol edildiği şeklinde düşüncelere sahip olabilir.

Halüsinasyonlar başka kimsenin algılayamayacağı duysal algılardır. Hissetme, dokunma, duyma, koklama veya tatmayla ilgili olabilirler.

Organize olmayan düşünceler (asosiasyon kaybı) psikozların bir başka karakterini oluşturur. Bunlarda, kişi bir düşünceden bir başkasına atlar.

TANI

Hastayla görüşme/karşılaşmada psikoza dair kuruntular, halüsinasyonlar, anormal konuşmalar, bizar veya ağır organizasyon bozukluğu içeren düşünceler, sığlaşmış veya duruma uygun olmayan duygular, veya amaçsız ve üretken olmayan aktiviteler saptanabilir.

Fizik muayene bulguları tanı koydurucu değildir. Bireyin oryantasyonunun, kıyafetinin, davranışlarının, tavırlarının ve konuşma içeriğinin gözlenmesi hastalığa tanı koymada yardımcı olabilir.

Tanı koyduracak herhangi bir laboratuar testi bulunmamaktadır.

TEDAVİ

Tedavi, atipik psikozun hangi özellikleri ortaya koyduğuna bağlı olarak değişmektedir. Fakat pek çok psikotik bozukluk tedavisindeolduğu gibi bu grup psikotiklerde de ilk seçenek tedavi antipsikotik ilaçlardır. Bunlar psikozun pozitif bulgularını yaklaşık bir ila iki hafta içerisinde geriletebilir.

Hangi antipsikotiğin kullanılacağını medikasyonun fayda, risk ve maliyetleri belirler. Amisulpride, olanzapine, risperidone ve clozapine in tedavide en etkili ilaçlar olduğuna dair kanıtlar varsa da, tipik veya da atipik psikotik ilaçlardan hangilerinin daha faydalı olduğu konusu tartışmalıdır. Tipik antipsikotiklerin atipiklerle, düşük veya orta dozlarda kullanımlarda, ilacı bırakma ve belirtileri tekrarlama oranlarına eşit düzeyde sahip olduğu gözlenmektedir. Hastaların bir kısmında tedaviye yanıt iyi düzeyde olurken, bir kısım hastada tedaviye direnç söz konusu olmaktadır. Clozapine tedaviye dirençli vakalar için iyi bir alternatif tedavi imkanı vermektedir fakat yüzde dört kadar hastada ciddi derecede agranülositoz (kanda beyaz hücrelerin azalması) yan etkisini beraberinde getirmektedir. Antipsikotik kullanan pek çok hastada yan etkiler gözlenebilmektedir. Bu hastalarda ciddi kilo alımları, diyabet ve metabolik sendrom gibi atipik yan etkilerin yanı sıra ekstra piramidal yan etkilerin görülme sıklığı da yüksektir.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: