Çikolata Kisti

0
19

TANIM:

Çikolata kisti, rahmin endometriyum dokusunun yumurtalıklar içinde büyüyüp kist yapmasıdır. Genellikle kalın kahverengi katran rengi benzeri sıvı içerdiği için çikolata kisti denilmiştir. Endometriyumlu kadınların %17-41 inde  bu kist vardır. Bu kist iyi huylu, kadınların doğurganlık çağında ortaya çıkan östrojen bağımlı bir kisttir. Çikolata kisti aslında Endometriyum’un bir hastalığı olan Endometriozis türüdür. Nedeni henüz tam olarak bilinmemesine rağmen, kadın yumurta sayısı ve kalitesini etkilediği düşünüldüğünden dolayı kadınlardaki kısırlıkla ilişkilendirilir.

BULGU VE BELİRTİLER

Çikolata kisti belirtileri genellikle diğer yumurtalık kistleri belirtilerine benzerdir ve Endometriozis hastalığının tipik bulguları ile prezente olabilir(pelvik ağrı, aşırı derecede ağrılı adet görme, ağrılı cinsel ilişki).Hastaların yüzde %20-25 inde endometriozis olduğu halde hiçbir bulgu olmayabilir. Diğer bulgu ve belirtileri:

-Karında ve pelvik bölgede kramp

-Egzersiz ile artan ağrı

-Kistin rüptürüne bağlı olarak ateş, kusma, şiddetli ağrı ve düşük dereceli ateş

ETYOLOJİSİ

Çikolata kistinin sebebi tam olarak aydınlatılamamıştır ama tahmin edilen 3 ana teori vardır. Birinci teori adet kanının veya Endometriozis lezyonunun yumurtalıklara doğru hareket ederek overlere yerleşmesidir. İkinci teoride overlere yerleşen lezyonun kanamalara bağlı olmadığını ama bunun yerine yumurtalık korteksine invajine olmuş dokunun  metaplazisinin etken olduğunu öne sürmüştür. Üçüncü teori ise o fonksiyonel kistin endometrioitik transformasyonudur.

ÇİKOLATA KİSTİNİN İNTERFİLİTE MEKANİZMASI

Çikolata kistinin kısırlığa yol açan mekanizması tam olarak bilinmemektedir. Bu ilişki yıllardır tartışılmaktadır. Ancak çikolata kistinin yumurta sayısını, embriyo ve yumurtanın kalitesini düşürdüğü düşünüldüğünden dolayı kısırlık oluyor şeklinde bir hipotez ortaya atılmıştır. Son zamanlarda yapılan araştırmalar göstermiştir ki embriyo kalitesi kısırlık oluşmasında etken değildir. Diğer bir mekanizma ise çikolata kistinin, Endometriozisin  zaman içerisinde yumurta kanalında skar meydana getirmesi ve bu skarında erkek üreme hücresi ile kadın yumurta hücresinin transportuna müdahale etmesiyle birleşememelerine sebep olmasıdır. Birleşme olursa da yanlış yerde döllenme gerçekleşir ve ektopik gebeliğe yol açar. Endometriozisten kaynaklanan hormonların dengesizliği de kısırlığa yol açabilir.

EPİDEMİYOJİSİ

Endometriyozis kadınların %6ila %10 unda meydana gelir. Kısır olan bayan hastaların %25-%50 sinde Endometriozis hastalığı vardır. Endometrozis hastalarının %30-50 si kısırdır.

TANISI

Çikolata kistinin kesin tanısı için histopatoloji gereklidir. Endometriyosiz olan kadınların yüzde 17-41 ini etkileyen ve genellikle bilaterel olan çikolata kistine klinik incelemeyle büyük oranda tanı konur. Bunun dışında pelvik incelemeyle büyük kistler belirlenebilir. Ultrason, yüksek frekanslı ses dalgalarını kullaranarak o bölgeyi gösterir. Ultrason kullanarak  o bölgenin en iyi görüntülerinden birini elde edebiliriz ama endometriozisli hasta olmadıkça ultrason kesinlikle bu  çikolata kistidir şeklinde söylemez.Sadece o bölgede kist olduğunu ve bunun endometriozisle ilgili olduğunu söyler. Yani ultrason çikolata kistinin klinik tanısını desteklemede kullanılır Laparoskopi tıbbi yöntem olarak belki ilk denenebilir. Laparaskopi, en iyi tedavi seçeneklerini belirlemek için bize kistin boyu yeri ve kapsamı hakkında bilgi verir.

TEDAVİSİ

Çikolata kistinin tedavisi tartışmalı bir konudur. Hastanın yaşı, önceden tedavi olup olmaması gibi birçok faktöre bağlı olarak tedavi yöntemi değişir. Ancak  çikolata kisti medikal tedaviye iyi yanıt vermez. Cerrahi olarak çıkarılması en iyi yoldur. Öncelikle birçok doktor bekle, izle ve medikal tedavi yöntemini tercih eder. Eğer bu metotla ağrı ve bulgular rahatlamazsa, ağrı şiddetlenirse cerrahi önerilir. Bunun yanında medikal tedavi bulguların şiddetini azaltmak hastayı rahatlatmak için kullanılır. NSAİDs hastadaki inflamasyonu azaltmak için, GnRH analogları östrojen salınımını baskılamak için, aromataz inhibitörleri östrojen üretimini baskılamak için kullanılabilir. Bunların yanında Çikolata kistinin tedavisi için birçok cerrahi yöntem vardır. Eğer hasta çikolata kistinden dolayı şiddetli rahatsızlık duyarsa doktor cerrahiyi önerebilir. Ancak bu genellikle doğurganlık çağındaki kadınlarda önerilmez. Çünkü kısırlığı arttırıcı bir etkisi vardır. Endometriozisin 2 cm den küçük yüzeyel lezyonları lazerlerle veya elektrovaporizasyon yöntemi veya kortikal eksizyon(çıkarma) ile tedavi edilebilir.Laparaskopik kistektomi de günümüzde önerilmektedir. Bu yöntem tekrarlayan atak hızını düşürür.Hamile olma olasılığını arttırır ve pelvik ağrıyı azaltır. Cerrahinin kullanılmadığı tek zaman kadınların tüp bebek yapmayı planladıkları zamandır. Çünkü bu tedavi yumurta üretimini düşürür. Bilindiği üzere Tüp bebek için fazla yumurta gerekmektedir. Ancak eğer kistin kansere dönüşme riski varsa cerrahi olarak kaldırılmasını doktor önerebilir.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: