Ergenlik Dönemi Jinekolojik Problemler

0
21

Ergenlik dönemi kişinin hayatında zorlu bir süreçtir. Hem duygusal hem de fiziksel olarak kişi birçok değişimden geçmektedir. Ayrıca cinsel organlarına karşı hassas ve duyarlı olurlar. Hasta ve doktor arasındaki iletişim çok dikkatli bir şekilde sağlanmalıdır. Meme dokusunun büyümesi, genital bölge ve koltukaltı kıllanması, boy uzaması ve menstrual kanama olur.

Bu dönemde özellikle adet düzensizlikleri, amenore, poliksitik over sendromu, dismenore ve disfonksiyonel uterus kanamaları önem arz etmektedir. 

MENSTRUASYON DÜZENSİZLİKLERİ

Kızlarda çok sık karşılaşılan bir durumdur. Bu düzensizlikler disfonksiyonel uterus kanamaları (aşırı kanama), oligomenore (az kanama) veya amenore (adet kanaması olmaması) şeklinde görülebilir.

AMENORE 

Menstural kanamanın (ay başı kanaması) olmamasıdır. Hamilelik ve gecikmiş ergenlik fizyolojik (doğal) amenore sebepleridir. Amenore primer ve sekonder olmak üzere iki farklı şekilde olabilir.

 Primer amenore: 16 yaşına gelmiş bir kızın hiç adet görmemiş olmasıdır. Ağır fiziksel egzersiz, kronik bir hastalık veya ağır malnütrisyon sonucu olabilir. Amenore ergenliğin gelişmiş olması veya olmaması ile beraber değerlendirilir. Eğer puberte (ergenlik) gelişmiş ve amenore şikayeti varsa anatomik bir sebep düşünülebilir. Uterus (rahim) yokluğu, serviks yokluğu, imperfore himen (himen zarının tamamen kapalı olması) düşünülebilir. Komplet gonadal diskinezi gibi genetik kusurlar da olabilir. Eğer kız çocukta karşı cins hormonlarında (androjenler; testosteron) artış varsa da bir tümör (over tümörü, adrenal tümör), enzimatik problemler veya adrenal (böbreküstü bez) yetmezlik akla gelebilir. Polikistik over sendromu da androjenlerin yüksek seyrettiği bir durumdur ve sık görülür. Anatomik bozuklukların varlığı fizik muayene ile anlaşılır. Rahim yapısını incelemek için ultrason kullanılır. Genetik incelemelere başvurulabilir. 

Sekonder amenore: Menstrual kanamanın başladığı bir kızda son ay başı kanamasından itibaren 6 ay veya daha fazla süre geçmesine rağmen başka bir kanamanın görülmemesidir. Ergenlik döneminde bunun sebebi genelde hormonal mekanizmalarda aksaklıklardır (hipatalamo-hipofizer disfonksiyon); yani sistem henüz tam olarak olgunlaşmamıştır. Primerde olduğu gibi malnütrisyon, ağır egzersiz yapma ve psikolojik problemler sonucu olur. Primer ve sekonder amenorede bir başka sebep de over (yumurtalık) yetmezliği olabilir. Ergenliğe girmiş bir kızda amenore şikayeti beklenmeyen hamileliği her zaman akla getirmelidir ve buna yönelik testler yapılmalıdır. 

Amenore tedavisinde amaç menstrual siklusu düzene sokmaktır. Hormon tedavileri (östrojen-progesteron) uygulanır. 

Amenore bazen memeden süt gibi bir akıntının gelmesi şikayeti ile beraber kendini gösterir. Böyle bir durumda kanda prolaktin hormon düzeyine bakılmalıdır ve nadir olmasına rağmen prolaktinomadan (hipofiz bezinde aşırı prolaktin salgılayan iyi huylu tümör) şüphelenilmelidir. 

Polikistik over sendromu da sık rastlanan bir durumdur. Bu hastalık amenore, çok sayıda kist ile kaplanmış yumurtalıklar, şişmanlık ve vücutta kıllanma artışı (hirşutizm) ile karakterizedir. Bu kistlerden salgılanmasına bağlı olarak kanda androjen düzeyleri yüksektir. Tedavide genelde doğum kontrol hapları kullanılır.

DİSMENORE

Menstrual kanamanın ağrılı olması dismenoredir. Ergenlerin çoğunda görülür. Primer ve sekonder olarak ikiye ayrılır. Primerde saptanan bir patolojik durum yoktur. Sekonderde ise endometriyozis, salpenjit, konjenital anomaliler gibi bir patoloji söz konusudur. Tedavide farklı birçok ilaç kullanılabilir.

DİSFONKSİYONEL UTERUS KANAMALARI

Herhangi bir pelvik patoloji, gebelik veya sistemik bir hastalık olmamasına rağmen anormal uterus (rahim) kanamasıyla karakterize tablodur. Normal menstrual siklus paterninde bir problemi yansıtır. Kanama çok fazla, çok az, uzamış, rastgele veya çok sık olabilir. Menoraji (fazla kanama), metroraji (sık ve düzensiz kanama) ve menometraji (menoraji ve metrorajinin beraber olması hali) durumlarıyla karşılaşılır. Normal pelvik muayeneye rağmen bu tarz kanama şikayetleri olan hastada disfonksiyonel uterus kanamalarından şüphelenilir. Oral kontraseptiflerle, hormon tedavileriyle müdahale edilir. Çok kan kaybı mevcutsa demir tedavisi de eklenebilir.

JİNEKOMASTİ

Erkekte meme dokusunun elle hissedilebiliyor olmasıdır. Bazen yağ dokusundaki artış ile jinekomasti karıştırılabilir. Genelde çift taraflı jinekomasti olur. Ergenliği çok hızlı yaşayan erkeklerde olur. Jinekomasti birkaç ay veya birkaç yıl sürebilir ama geçicidir.

Makale sizin için ne derece faydalıydı?

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: