Hipofiz Tümörü

0
43

TANIM: Hipofiz tümörleri, kafatasının içerisinde bulunan hipofiz bezi isimli organımızın anormal büyümesi sonucu oluşan tümörlerdir. Hipofiz bezi vücudun orkestra şefi gibi görev yapar. Gerekli hormonları üretir ve vücudumuzun cevaplarını yönetir. Eğer hipofiz bezinde bir tümör olursa bazı hormonlar gereğinden fazla salınırken bazı hormonlardan gereğinden çok daha az salınır. Hipofiz tümörlerinin çoğu iyi huylu, adenom yapısında tümörlerdir. Adenom yapısındaki hipofiz tümörleri sadece organa ve çevre dokusuna sınırlı kalır, vücudun diğer kısımlarına metastaz yapmazlar. Hipofiz tümörleri iyi huylu olmalarına rağmen çok büyüdükleri takdirde gözün siniri olan optik sinire yakınlıklarından dolayı görme problemlerine yol açabilirler. Ani görme kayıplarında hipofiz tümörü olasılığı mutlaka kontrol edilmelidir. Tedavide tümör cerrahi ile çıkartılır ve gereken hormonlar hastaya oral olarak verilir. Eğer tümör büyük bir risk yaratmıyorsa doktorunuz izlem kararı da verebilir.

SEBEPLER: Birçok kanser türü gibi hipofiz tümörünün nedeni de kesin olarak bilinmemektedir. Ailesel yatkınlık üzerinde durulan bir teoridir fakat kesinliği kanıtlanmamıştır. Sebebi bilinmemesine rağmen hipofiz tümörü oluşturma riski olan bazı faktörler bildirilmiştir. Ailede multiple endokrin neoplazi 1 (MEN 1) taşıyıcılığı olması hipofiz tümörü geliştirme riskini de arttırır.

SEMPTOMLAR: Tüm hipofiz tümörleri semptoma yol açmayabilir fakat vücuttaki hormonal dengeyi sağladığından hipofiz tümörü semptomları hormonlarla ilintili seyreder. Hipofiz tümörünün yol açtığı semptomlar şu şekildedir:

-Tümörün yol açtığı basınca bağlı olarak baş ağrısı ve optik sinir üzerindeki basıya bağlı olarak görme kaybı

-Adrenokortikotropik hormon (ACTH) salan tümörler: ACTH, böbrek üstü bezlerinin çalışmasını düzenleyen bir hormondur. Böbrek üstü bezlerinden kortizol adında bir madde salınır. Eğer hasta ACTH salan bir tümöre sahipse, fazla kortizol salınımına bağlı olarak Cushing sendromu adında bir hastalık gelişir. Cushing sendromlu hastada göbek çevresinde kilo alma, kambur görünüme sebep olan sırt hörgücü, yüzde yuvarlaklaşma, yüksek tansiyon, yüksek kan şekeri, sivilceler, kemik zayıflaması, morarmalar, kaygı ve depresyon gelişir.

-Büyüme hormonu salan tümörler: Büyüme hormonu, vücuttaki kemik dokuların büyümesini kontrol eder. Belirli bir yaştan sonra bu hormonun aktivitesinde azalma beklenir. Eğer hipofiz tümörü büyüme hormonu salınımını uyarıyorsa kişide akromegali denilen bir hastalık baş gösterir. Akromegali hastalarında normalden büyük el ve ayaklar, normalden büyük bir çene, aşırı terleme, yüksek kan şekeri, kalp hastalıkları, eklem ağrıları ve artmış tüylenme görülür. Eğer ergenlik çağındaki çocuklarda akromegali geliştiyse aniden fazla bir büyüme göze çarpar.

-Prolaktin hormonu salan tümörler: Prolaktin hormonu, gebelik sonrasında göğüs uçlarından süt gelmesini uyaran bir hormondur. Kadın ve erkekleri farklı etkiler. Kadınlarda adet düzeninde bozulma ya da hiç adet görmeme, göğüslerden anormal bir şekilde süt gelmesi şikayetleri olur. Erkeklerde ise erektil disfonksiyon, azalmış sperm sayısı, libido azalması ve meme büyümesi yapar.

-Tiroid uyarıcı hormon salan tümörler: Tiroid hormonları vücudun metabolik aktivitesini düzenleyen çok önemli hormonlardır. Bu hormonlardaki dengesizlikler sonucunda kişide belirli semptomlar gelişir. Hipofiz tümörü tiroid uyarımını arttırdığı takdirde kişide kilo kaybı, kalp atım hızında artma, endişeli bir ruh hali, hızlanmış bağırsak hareketleri, ishal, ellerde titreme ve artmış terleme görülür.

TANI: Hipofiz tümörleri farklı hastalıkların varlığına yorulduğundan hiç tanı almadan ilerleyebileceği gibi, belli testler ile tanı konması kolay tümörlerdir. Kan ve idrar testleri ile kişideki hormon fazlalığı veya eksikliği ortaya konabilir. Bilgisayarlı tomografi ve MR taramaları ile beyin izlenip tümörün yeri ve boyutu hakkında bilgi edinilebilir. Eğer hipofiz tümörü göz sinirine baskı yapıyorsa, görme testleri ile kişinin görme kaybının derecesi belirlenebilir. Farklı testler için doktorunuz sizi bir endokrinoloji uzmanına yönlendirir.

TEDAVİ: Bazı hipofiz tümörleri tedavi gerektirmez fakat bazıları fazla semptoma yol açtığından dolayı acil tedavi gerektirir. Tedavi planlanmasında beyin cerrahı, endokrinoloji uzmanı ve radyasyon onkolojisi uzmanı beraber çalışırlar. Tedavide cerrahi, radyoterapi ve diğer ilaçlar ayrı ayrı ya da beraber kullanılır. Cerrahi yöntem ile hipofiz bezindeki tümörlü kitle yerinden alınır. Ameliyat burun deliğinden girilip hipofiz bezine ulaşılarak yapılabildiği gibi, kafatasını açıp hipofiz bezine ulaşarak da yapılabilir. Radyasyon tedavisinde yüksek frekanslı x-ray dalgaları kullanılır. Cerrahiden sonra ya da cerrahi mümkün değilse tek başına kullanılan bir tedavi şeklidir. Oral ilaçlar daha çok hipofiz bezinin yerine getiremediği görevi görmek, hormonal dengeyi korumak için kullanılır. Hastaya prolaktin engelleyici edici ilaçlar, büyüme hormonu engelleyici ilaçlar verilebilir. Hipofiz bezi cerrahi ile alındığında salgılayabileceği hormon seviyesi de azalacağından, hastanın gereken hormonları dışarıdan alması kendi sağlığı için önemlidir.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: