İdrar Yolu Enfeksiyonu

0
146

TANIM: İdrar yolu enfeksiyonu böbrekleri, idrar yolunu veya mesaneyi etkileyen bir enfeksiyondur. Böbrekler, üreterler, mesane ve üretra idrarın vücuttan atılmadan önce izlediği yolu tarif eder. İdrar yolu enfeksiyonu idrar yolunun herhangi bir kısmında görülebilir. İdrar yolunun üst kısmı böbrekler ve üreter adı verilen tüplerden oluşur ve üst idrar yoluna yakın gerçekleşen enfeksiyona üst idrar yolu enfeksiyonu denir, mesane ile üretrayı etkileyen alt idrar yolu enfeksiyonuna göre daha ciddi bir hastalıktır. Üst idrar yolundaki enfeksiyon genelde böbrekleri de etkiler; ateş, üşüme, baş dönmesi ve kusmaya sebep olur. Alt idrar yolu enfeksiyonu ise üretrayı veya mesaneyi etkiler. Mesaneyi etkileyen idrar yolu enfeksiyonuna sistit denir. İdrar yolu enfeksiyonu solunum yolları enfeksiyonundan sonra en çok görülen enfeksiyondur. Kadınların %40’ı ve erkeklerin %12’si hayatlarının bir döneminde idrar yolu enfeksiyonu geçirmektedir.

SEBEPLER:

-Bağırsaklardan üretraya taşınan bakteriler: üretra, mesanedeki idrarı vücudun dışına taşıyan tüptür ve anüse yakındır. Kalın bağırsakta bulunan E. coli benzeri bakteriler anüsten çıkarak üretraya taşınabilmektedir. Bu aşamadan sonra tedavi edilmeyen enfeksiyon, bakterinin idrar yolunda yayılmasına ve üst idrar yolunu etkilemesine sebep olur. Kalın bağırsaktan taşınan bakteri sebebiyle idrar yolu enfeksiyonu geçirme riski üretra ile anüs arasındaki mesafe daha kısa olduğu için kadınlarda daha yüksektir. Tuvalet sonrası temizliğin arkadan öne doğru yapılması anüsteki bakterilerin üretraya taşınmasına sebep olabilmektedir. Bakterinin cinsel ilişki yoluyla üretraya taşınması da mümkündür.

-Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar: Kadınlarda üretra ile vajina arasındaki mesafe kısa olduğu için herpes (Genital Uçuk), bel soğukluğu, klamidya ve genital mikoplazma enfeksiyonları üretraya taşınarak idrar yolu enfeksiyonuna sebep olabilir.

TANI: İdrar yolu enfeksiyonu tanısı hastanın şikayeti üzerine alınan idrar örneğinin test edilmesiyle konur. İdrar yolu enfeksiyonunun en yaygın belirtileri idrar yaparken oluşan yanma hissi, sık idrara çıkma isteği ve akabinde idrarın az çıkması, alt karında duyulan acı veya ağrı, bulanık ve ağır kokulu idrar, idrarın renginin pembe veya kırmızı renkte olması ve pelvik ağrıdır. Enfeksiyonun böbrekleri etkilediği durumlarda ise kusma, baş dönmesi ve yüksek ateş de sık görülen belirtiler arasındadır. Anılan belirtiler görüldüğünde tercihen 24 saat içinde doktora gidilmeli ve idrar testi yaptırılmalıdır. Yapılacak idrar testi ile hastanın idrar örneği bakteriler için taranır ve idrarda bakteri bulunduğu anlaşılırsa idrar yolu enfeksiyonu tanısı konur. İdrar testi en sık kullanılan tanı yöntemi olsa da bazı durumlarda idrar kültürü testi de yapılabilir. Bu test ile enfeksiyona sebep olan bakteri laboratuvar ortamında yetiştirilir. Enfeksiyona hangi bakterinin sebep olduğu ve tedavide hangi ilaçların kullanılması gerektiğini belirlemede en etkili yöntem idrar kültürü testidir. İdrar yolu enfeksiyonunun hastada sık görüldüğü ve doktorun enfeksiyonun idrar yolundaki bir anormallikten kaynaklandığını düşündüğü durumlarda ise ultrason, bilgisayarlı tomografi taraması (CT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MRI) ile hastanın idrar yolunun görüntülenmesi yolu da izlenebilir. Tekrarlanan idrar yolu enfeksiyonunda ise doktor sistoskopi yaparak tanı koyabilir. Sistoskopi ince, uzun ve ucunda bir kamera bulunan tüpün üretradan sokulması suretiyle üretra ve mesanenin incelenmesidir.

TEDAVİ: İdrar yolu enfeksiyonu antibiyotiklerle tedavi edilmektedir. Antibiyotik tedavisinde doktorun önerdiği süre ve sıklıkta antibiyotik kullanımı gerekmektedir. Hasta kendini iyi hissetmey ebaşladığında antibiyotiği bırakmamalı, ancak doktorun antibiyotik kullanımı için belirlediği süre sona erince antibiyotik bırakılmalıdır. Hastanın idrar yaparken oluşan ağrısını gidermek amacıyla antibiyotik yanında ağrı kesiciler de doktor tarafından verilebilir. İdrar yolu enfeksiyonunun sık sık tekrarlandığı durumlarda ise daha uzun soluklu bir antibiyotik tedavisi izlenebilir. 6 ay kadar süren bu tedavide düşük dozda antibiyotik kullanılır. Enfeksiyonun cinsel ilişkiden kaynaklandığı durumlarda ise cinsel ilişki sonrası tek doz antibiyotik kullanımı şeklinde bir tedavi izlenebilir. Menopoz sonrası dönemde ise vajinal östrojen terapisi ile idrar yolu enfeksiyonu tedavi edilebilir. Ağır idrar yolu enfeksiyonunda hastanede yapılacak damar içi antibiyotik tedavisi gerekebilmektedir.

KORUNMA: İdrar yolu enfeksiyonundan korunmak için alınabilecek bir çok önlem vardır. Öncelikle idrara çıkma isteği geldiğinde idrar mesane tamamen boşalana kadar yapılmalı, acele edilmemelidir. Genital bölge temizliği önden arkaya doğru temiz bir tuvalet kağıdıyla yapılmalıdır. Gün içinde bolca su tüketilmelidir. Banyo yerine duş tercih edilmeli ve kokulu, katkı maddeli duş jelleri ile temizlik malzemeleri kullanılmamalıdır. Genital bölge cinsel ilişki öncesi ve sonrası temizlenmelidir ve kuru tutulmalıdır. Pamuklu iç çamaşırları tercih edilmeli ve naylon iç çamaşırı kullanılmamalıdır. Aynı zamanda nemi hapsederek bakteri gelişimine uygun ortam hazırladığı için dar pantolon giymekten kaçınılmalıdır.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: