Kabus Bozukluğu

0
83

TANIM: Kabus, negatif duygularla yüklü, rahatsız edici bir rüyadır. Tıp dilinde parasomnia adıyla da anılır. Kabus görmek sıklıkla olan bir şeydir ve ara sıra kabus görmekte kuşkulanacak bir şey yoktur. Sürekli kabus görmek ve kabusların uyku düzenini bozması kabus bozukluğu olarak adlandırılır. Kabuslar yüzünden uyumaktan korku duyan hastalar dahi vardır. Kabus bozukluğu tanısı, ancak kabuslar hastanın günlük rutinini etkileyecek stres problemlerine sebep oluyorsa koyulur. Kabuslar 3 ila 6 yaşları arasında başlar ve 10 yaşlarından sonra azaldığı görülür. 13 yaşından sonra kız çocukları erkek çocuklarına kıyasla daha çok kabus görmeye başlar. Kabus bozukluğu çocuklukta başlayıp yetişkinliğe taşınabileceği gibi, yetişkinlikte de baş gösterebilir.

SEBEPLER: Kabusları tetikleyen bir çok sebep olabilir. Bunlar:

-Stres: Günlük hayatın normal stresi kabus görmeye sebep olabilir. Hayatta büyük bir değişiklik, sevilen birini kaybetmek ya da hayatından çıkartmak kabuslara sebep olabilir.

-Travma: Fiziksel travmaya sebep olan kazalardan sonra kabus görmek sıktır. Buna travma sonrası stres bozukluğu adı verilir.

-Uyku bozukluğu: Kişinin zamanlamasında değişiklikler sonucu düzensiz uyku uyuması, yerli yersiz dış etkenler tarafından uyandırılması, uyku ihtiyacından daha az süre uyuması gibi durumlar uyku bozukluğuna yol açar. Uyku bozukluğu kabus görmenin sebeplerinden birisidir.

-İlaçlar: Antidepresanlar, tansiyon ilaçları, beta bloker ilaçlar ve Parkinson hastalığı tedavisinde kullanılan ilaçlar kabusları tetikleyebilir.

-Madde bağımlılığı: Alkol veya yasadışı ilaç kullanan kişilerde kabus bozukluğu görülür. Ayrıca kişiler bağımlı oldukları maddeden mahrum kaldıkları zaman da kabuslar baş gösterebilir.

-Korku temalı kitap ve filmler: Korku temalı kitaplar okumak ya da filmler izlemek, özellikle de uyku vaktinden önce bunlara maruz kalmak kişide kabuslara sebep olabilir.

-Diğer: Diğer psikiyatrik hastalıklar, uyku sorunları, kaygılı bir karaktere sahip olmak da kabus görme sıklığını arttırır.

SEMPTOMLAR: Kabus bozukluğu, arada sırada değil ama sık sık kabus görmek semptomu ile gelir. Kabus bozukluğu tanısındaki kabusların özellikleri şöyledir:

-Kabus çok gerçek hissedilir

-Hayatta kalma ve güvenlik sorunları yaşanır

-Kabus kişiyi uyandırır

-Kabus kişide korku, kızgınlık, üzgünlük, iğrenme hisleri yaratır

-Uyanır uyanmaz kişi düzgün düşünebilir ve kabusun detaylarını hayırlar

-Kabus uyanma saatine çok yakın bir vakitte görülür

-Kabus tekrar uyumayı güçleştirir

Bu semptomların dışında aşağıdaki iki semptoma sahip olmak kabus bozukluğu tanısında kritik rol oynar:

-Kişi uykunun bölünmesinden dolayı gündüz işlerinde odaklanma problemleri yaşar

-İlaçlar, fiziksel ya da mental bozukluklar kişinin sürekli kabus görmesini açıklamaz

TANI: Kabus bozukluğu tanısını koymak için yapılan rutin testler yoktur. Tekrarlayan kabuslar bazı durumlarda altta yatan kaygı bozukluklarını gösterebilir. Eğer durum böyle ise kişi bir psikiyatrist ile görüşmelidir. Kabus bozukluğunun ayırıcı tanısında uykuda konuşmak, çığlık atmak, tekmelemek gibi sorunlara yol açan uyku terörü ve rüyalara tepki olarak bağırmak, rüyaları gerçek gibi mimiklendirmek gibi sorunlara yol açan REM uykusu bozukluğu ekarte edilmelidir. Uyku testi adında bir test ile uyku sırasında yaşanan sorunlara tanı konabilir. Test sırasında sensörler kişinin kafasına yerleştirilir ve beyin dalgaları izlenir. Kabus görüldüğü sırada verilen kalp atışında değişiklik, vücudun oksijenlenmesi, nefes alma hızında değişiklik, göz ve bacak hareketleri gibi fiziksel tepkiler not edilir. Uyku testinin sonuçlarına göre kişideki uyku bozukluğu irdelenir.

TEDAVİ: Kabusları tedavi etmek her durumda şart değildir. Eğer kabuslar strese girmenize sebep oluyor ve günlük hayatınızı etkiliyor ise kabus bozukluğu tedavi edilmelidir. İlaçlarla tedavi mümkündür. Eğer altta yatan bir duruma bağlı kabus görülüyorsa, altta yatan duruma göre ilaç reçete edilir. Kişideki stres ve kaygı bozuklukları belirlenip bunlara yönelik terapiler yapılabilir. Travma sonrası stres bozukluğu olan hastalar için önerilen tedavi, kabustan uyandıktan sonra kabusun sonunu zihninizde iyi bir son ile değiştirmek ve böylece o kabustan artık korkmamaktır.

[Toplam:1    Ortalama:5/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: