Katarakt

0
52

TANIM: Katarakt, gözdeki lensin bulutlanması olarak değerlendirilebilir. Katarakta sahip kişilerde görüntü aynı buğulu bir camın arkasından bakmak gibidir. Katarakta sahip kişiler okuma, araba kullanma, yüzdeki mimikleri tanıma gibi şeylerde zorlanırlar. Gece görüşü de yine zorlayıcı bir şey haline gelir. Kataraktlar çoğunlukla yavaş, hastayı alıştırarak ve rahatsız etmeden gelişirler bu yüzden gelişim evresinde hastanın şüphelenmesi zordur. İlerlemiş vakalarda hastanın görüntüsü bozulduğu zaman bir hekime görünme ihtiyacı olur. Başlangıçta yüksek ışık ve özel güneş gözlükleri ile görme bozuklukları telafi edilebilir fakat katarakt ilerleyip günlük aktivitelerde zorluklara neden olmaya başladığı zaman ameliyat gerekir. Katarakt cerrahisi güvenli ve efektif bir yöntemdir.

SEBEPLER: Katarakt genellikle kendisi bir hastalık olarak ortaya çıkmaktan ziyade farklı genetik hastalıklara bağlı olarak kişide şikayetlere neden olur. Diyabet, göz travması, göz cerrahileri sonrası gelişen ve genetik olmayan katarakt olguları da vardır. Bazı uzun süre kullanılan ilaçlar da katarakt riskini arttırır. Katarakt oluşumunda etkilenen organ olan lensler, gözün renkli kısmı olan irisin arkasında yer alır. Lensten geçen ışık netleştirilip retinaya yansır ve buradan optik sinir ile görme merkezine gider. Katarakt hastalarında göze gelen ışık dağılır, net bir şekilde geçemez. Bunun sonucunda kişinin görüntüsü bulanıklaşır. İnsanlar yaşlandıkça gözlerindeki lensler kalınlaşır ve hareket kabiliyetlerinde azalma meydana gelir. Yaşa bağlı olarak bazı kişilerde lens dokusunda bozulmalar olur ve buğulu bir görüntü meydana gelir. Kataraktın oluşumu küçük alanlarda bulutlanmayla başlar ve büyük alanlara doğru, bulutlanmayı arttırarak yayılır. Katarakt genellikle iki gözde birden gelişmesine rağmen bazı durumlarda bir gözde daha ilerler ve sadece onda semptoma neden olabilir. Dört tip katarakt hastalığı vardır. Nükleer katarakt durumunda kişinin lensinin ortasında bir sorun olur ve zaman içinde lens sarılaşıp bulutlanır. Kişinin görüşünde başta bir düzelme olmuş gibi hissedilse de bu ilerler. Daha ileri olgularda lens kahverengileşebilir ve bu sarı-kahverengi renk değişikliklerinden dolayı kişi renkleri algılamada sorun yaşayabilir. Kortikal katarakt olgularında lensin kenarları etkilenmiştir. Lensin çevresinde beyazlaşan kısımlar görülür. İlerleyerek ortaya doğru gelir ve ışığın geçmesine engel teşkil edebilir. Kortikal katarakta sahip hastalar gözlerinde bir parıltıdan şikayet ederler. Posterior subkapsüler katarakt olgularında lensin arka yüzeyi etkilenir. Bu kısım tam ışığın geçip retinaya yansıdığı yerdir. Okumada, parlak ışık varlığında görmede zorluk yaşanır ve karanlıkta ışıkların etrafında bir halka görme gibi durumlar tariflenir. Konjenital katarakt, katarakt ile doğan veya bebeklikte katarakt geliştiren durumlarda olur. Eğer anne gebelik sürecince bir enfeksiyon geçirmişse konjenital katarakt olabilir.

SEMPTOMLAR: Katarakt başlangıçta semptoma yol açmayabilir fakat ilerlediği zaman bazı semptomlar verir.

-Bulutlu, bulanık görme

-Gece görüşünde gittikçe azalma

-Işık ve parlaklığa hassasiyet

-Işıkların etrafında halkalar görme

-Gözlük veya lens numarasında sık sık değişiklikler olması

-Soluk veya sarımsı görme

-Bir göz ile çift görme

Bu gibi semptomlarla karşılaşılması durumunda bir göz doktoruna gözükmek ve şikayetleri anlatmak gerekir.

TANI: Göz hastalıklarının tanısında rutin olarak kullanılan bir duvara yansıtılmış çeşitli büyüklükte sayı ve harflerin okunması birincil testtir. Böylece görme kaybının derecesine karar verilir. Yarık lamba adı verilen büyük, ışıklı bir alet ile göz muayenesi yapılır. Bu alet görüntüyü büyüttüğünden doktorun her bir göz yapısını ve damarlanmaları, göz sinirini, iris, kornea, ve lensi detaylıca incelemesine olanak tanır. Daha sonra retina taraması yapılır. Retina taraması yapılması için göz bebeğinin büyütülmesi gerekir, çeşitli göz damlaları bu fonksiyon için kullanılır. Oftalmoskop adı verilen bir başka alet ile de doktorunuz gözünüzü yakından inceler.

TEDAVİ: Çeşitli ışık ayarlamaları ve özel güneş gözlükleri semptomlara yardımcı olmaya çalışsa da katarakt tedavisinde asıl izlenen yol cerrahidir. Araba kullanma, okuma, gece görüşünde azalma gibi hayat kalitesini etkileyen durumlarda cerrahi tedaviye sıra gelmiş demektir. Doktorunuz ile cerrahinin size uygunluğunu konuşmanız gerekir. Katarakt hastalığı gözdeki farklı yapılara zarar vermeyip sadece görmede sorun çıkarttığından hastalar acil karar vermek zorunda değiller fakat hastalık bu süreçte ilerleyebilir. Katarakt ameliyatı gözünüzün uyuşturulmasıyla yapılır, genel anestezi uygulanmaz. Mikroskop altında doktor kansız bir şekilde katarakta sebep olan lensinizi çıkartır ve bunu farklı bir lens ile değiştirir. Gözü rahatsız etmeyen ve kalıcı olarak kullanılabilen bu lensi takma işlemi çok basittir ve 30 dakika gibi bir sürede tamamlanır. Ameliyattan sonra hastanede yatmak gerekmez, hemen taburcu olmak mümkündür. Cerrahi sonrası gözde rahatsızlık hissi olabilir fakat bu birkaç hafta içerisinde geçer. İki göze de cerrahi uygulanacaksa iki ameliyat arasında bir ya da iki ay konması muhtemeldir. Eğer farklı göz problemlerinden dolayı yeni bir lens takılması uygun değilse kataraktlı lens yine de çıkartılır, fakat onun yerine her gün çıkarıp takılabilen kontakt lensler ya da özel numaralı gözlükler verilir.

KORUNMA: Katarakt hastalığından korunmanın etkin bir yolu bilinmemektedir fakat doktorlar bazı önerilerde bulunmaktadır. Rutin göz doktoru ziyaretleri her türlü göz problemini erken teşhis etme ve önüne geçmede önemli bir yoldur. Sigara ve alkol bir çok hastalık riskini arttırdığı gibi katarakta da zemin hazırlayabilir. Sigara bırakılmalı, alkol azaltılmalıdır. Dış ortamda göze temas eden ultraviyole ışınlarından korunmak önemlidir. Bunun için güvenilir bir optik mağazasından gerçek koruyuculuğu bulunan bir güneş gözlüğü edinilmelidir. Sadece görüntü amaçlı takılan, sokakta satılan plastik güneş gözlükleri durumu sadece kötüleştirir. Diyabet (şeker) hastalığı vücudun uç kısımlarındaki damarlara giden kanlanmada sorunlara yol açtığından diyabet hastaları rutin göz muayenelerine ekstra dikkat etmeliler ve kan şekerlerini kontrol altında tutmalılar. Katarakttan korunmak için obezite önlenmeli ve meyve, sebze gibi lifli gıdalar tüketilmelidir.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: