Kulakta Kristallerin Yer Değiştirmesi

0
92

Benin paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV), kulakta kristallerin yer değiştirmesi olarak bilinen hastalığın tıbbi adıdır. BPPV başın hareketleri sonucu kısa ataklar halinde baş dönmesiyle görülen bir hastalıktır. Başın yer değiştirmesiyle iç kulaktaki yarım daire kanalları etkilenir ve baş dönmesi görülür. Vertigo, baş dönmesi demektir. Vertigolu kişiler kendilerinin ve çevrelerinin döndüğünü hissederler. Benin paroksismal pozisyonel vertigo, başın belirli hareketleriyle tetiklenir.

Benin paroksismal pozisyonel vertigo rahatsız edici bir sorun olsa da düşmelere sebep olmadığı sürece tehlikeli bir hastalık değildir. BPPV için gereken tedavi doktorla görüşme sırasında  doktorun odasında iken alınabilir.

Belirtiler

Benin paroksismal pozisyonel vertigonun en sık görülen belirtisi baş dönmesidir. Baş dönmesi kişinin kendisinin ve çevresinin dönüğü hissine kapılmasıdır. Diğer belirtiler sersemlik hali, dengenin bozulması, bulantı ve kusmadır.  Baş dönmesi kişi başını yukarı aşağı doğru hareket ettirdiğinde, uzandığında, yatarken döndüğü sırada ya da oturduğunda olabilir. Baş dönmesinin sebebinin BPPV’den kaynaklandığını gösteren belirtiler: Başın hareketlerinden sonra birkaç saniye içinde oluşması, bir dakikadan kısa sürmesi, ve aynı hareketi tekrarladıkça oluşan baş dönmesinin daha az oluşudur. Fakat aradan birkaç saat geçerse aynı hareket tekrar baş dönmesine sebep olabilir.

Sebepler ve Risk Faktörleri

Kulağın içinde iç kulak adı verilen kısımda, başın dönme hareketlerini algılayan yarım daire kanalları adı verilen yapılar bulunur. Kulaktaki otolit organ adlı yapı ise başın yukarı aşağı, sağa sola ve öne geri hareketlerini algılarlar. Otolit organ, içinde kristaller bulundurur ve böylece yerçekimi etkisiyle yapılan hareketler algılanır. Pek çok sebepten ötürü bu kristaller yer değiştirebilir. Kristaller yer değiştirdiğinde yarım daire kanallarının içine girer, böylece yarım daire kanalları başın hareketlerine karşı daha normalden hassas olur. Bu durum baş dönmesi ve sersemlik haline yol açar.

Kişiler yaşlandıkça kristallerin yer değiştirme ihtimali artar. Fakat bu durum kafa travması, kulak enfeksiyonları, son zamanlarda geçirilen viral bir hastalıktan ötürü kulaktan beyine giden sinirlerin iltihabı, uzun süren yatak istirahati ve kulağı besleyen damarlardan birinin tıkanması sonucu olabilir.

Bir kez BPPV atağı geçiren kişilerde bunun tekrarlama ihtimali de vardır.

Tanı

Benin paroksismal pozisyonel vertigo tanısı doktor muayenesi ve tipik belirtilerin varlığı ile konulur. Fakat baş dönmesinin neden kaynaklandığının belirlenmesi zor olabilir. Pek çok ilaç ve kafa yaralanması baş dönmesine sebep olur. Bu sebeple başka testler yapılabilir. Genellikle  Dix-Hallpike testi ile kişiye belirli bir hareket yaptırıldıktan sonra gözlerinde istemsiz hareketler oluşup oluşmadığı gözlenir. Bu sayede baş dönmesinin sebebinin beyin, iç kulak ya da beyinle kulak arasındaki sinir olup olmadığı anlaşılır. Aynı zamanda sorunu hangi kulaktan kaynaklandığının anlaşılmasına da yardımcı olur. Eğer kişinin belirtileri ve test sonuçları BPPV dışında bir nedeni işaret ediyorsa elektronistagmografi (yüze bağlanan küçük alıcılar aracılığıyla göz hareketlerini ölçen test), baş bölgesinin MR (manyetik rezonans) ve bilgisayarlı tomografisi (BT) ya da işitme testleri uygulanabilir.

Tedavi

BPPV birkaç hafta içinde kendiliğinden düzelebilir. Eğer bir tedavi gerekirse doktor muayenehanesinde Epley ve Semont manevraları adı verilen baş egzersizleri uygulanır. Bu egzersizlerle kristallerin olması gereken yere gitmesi amaçlanır. Bu manevrayla kişinin başına ve vücuduna 4 ayrı pozisyon verilir, ve her pozisyonda kristallerin kulak kanallarının farklı bir yerine dönmesi için 30 saniye beklenir.

Epley manevrasında öncelikle kişi otururken sorunun hangi taraftan kaynaklandığına bağlı olarak baş sağa ya da sola 45 derece çevrilir. Daha sonra kişi sedyeye başı aşağı sarkacak şekilde uzanır. Bu durum baş dönmesini tetikler. Bir sonraki harekette baş aynı açıyla diğer tarafa çevrilir. Son olarak baş ve vücut yüz tamamen aşağı bakacak şekilde çevrilir. Sonra kişi oturur ama başını sola doğru çevrili tutar. Kişi ayağa kalktığında ise karşıya bakabilir. Bunun işe yarayıp yaramadığını ölçmek için kişiye eskiden baş dönmesine sebep olan hareketler yaptırılır, baş dönmesi oluşmazsa manevra işe yaramıştır. Bu manevradan sonra kişiler 1-2 gün boyunca dik durmalı ya da 45 derece açıyla yastıkları yükselterek uyumalıdır. Baş 1-2 gün boyunca yatay pozisyona getirilmemelidir.

Zaman içinde beyin, iç kulak kristallerinin sebep olduğu sinyallere daha az tepki vermeye başlar. Bu süreci hızlandırmak için de Brandt-Daroff egzersizleri yapılabilir. Belirtiler çok şiddetliyse mide bulantısını ve kusmayı engelleyen ilaçlar kullanılabilir. Nadir olarak cerrahi tedavi gerekebilir.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: