Obsesif Kompulsif Bozukluk

0
107

Obsesif kompulsif bozukluk, zihinsel bir bozukluktur. Bu hastalar sürekli bir şeyleri kontrol etme ihtiyacı hissederler. Bazı şeyleri tekrar tekrar düşünür ve bazı hareketleri defalarca tekrarlarlar. Tekrarlayan düşüncelere bu hastalığın obsesif kısmını, tekrarlayan hareketler ise kompulsif kısmını oluşturur. Bazı OKB hastalarında yalnızca obsesif veya bazılarında yalnızca kompulsif özellikler bulunabilir.

Obsesif kompulsif bozukluk hastalığında, yapılan hareketlerin anlamsız olduğu hasta tarafından fark edilebilir veya edilmeyebilir. Hasta tekrarlayan hareketleri yapmamaya çalışıp onları göz ardı etmeye çalışırsa, endişesi ve stresi artar. Hareketleri yapmaya başlayınca hasta rahatlar ve neticede kendini daha iyi hissetmek için bu hareketleri tekrarlamaya mecbur kalır.

Obsesif kompulsif bozukluk, bazı belirli temalar merkezinde kendini gösterir. Örneğin vücudun böcekler tarafından istila edilmesi, temizlik merkezli bir obsesyondur. Hasta bu endişesinden kurtulmak için kompulsif olarak, elleri ağrıyana ve çatlayana dek ellerini yıkayabilir. Hasta bu düşüncelerden sıyrılmaya çalışsa da rahatsız edici düşünceler sürekli geri gelir. Bu da ritüel tarzı hareketlere ve obsesif kompulsif bozukluğun tipik bir özelliği olan davranışlar döngüsüne sebep olur. Hastalar bazı rutin hareketler sergilerler. Düşüncelerini ve yaptıklarını kontrol edemezler. Bazı hastalar evlerindeki gereksiz eşyaları atamayabilir ve bunları istifler. Bu tarz saplantılar hastanın hayatını kötü yönde etkileyebilir. Çoğunlukla hastanın günde bir saatinden fazlasına zamana mal olur. Kişiyi günlük aktivitelerinden alı koyma derecesine ilerleyebilir. Çoğu yetişkin hasta, hareketlerinin anlamsız olduğunun farkına varır. Tikler, endişeler ve artmış intihar riski bu hastalığın bir parçasıdır.

Semptomlar

Obsesif kompulsif bozuklukta semptomlar, obsesif veya kompulsif özellikte olabilirler. Herhangi bir hastada her ikisi veya bunlardan sadece biri olabilir. Obsesif kompulsif bozukluk hastalarının üçte birinde tik denilen ani, kısa süreli, hızlı hareketler veya ses çıkarma da vardır.

Obsesif Semptomlar

OKB’de obsesyonlar (takıntılar) tekrar eder ve kalıcıdır. Bunlar hasta tarafından aslında istenmeyen ama yapmayınca strese ve endişeye sebep olan dürtü veya düşüncelerdir. Kompulsif bir ritüeli yapmaktaki amaç, hastalığın obsesif olan kısmından kurtulmaktır. Obsesyonlar hastayı, hasta başka bir işle meşgulken rahatsız eder.

Bazı obsesyon temaları şu şekilde sıralanabilir: Kirlenme veya hastalık bulaşma korkusu, eşyaları simetrik bir şekilde düzenleme, başkalarına ve kendine zarar verme düşünceleri, istenmeyen dini, cinsel ve şiddet ögeleri içeren düşünceler.

Hastalar kirlenmek istemedikleri için tokalaşmaktan korkarlar, başkalarının dokunduğu şeylere dokunmaktan kaçınırlar. Ocağı kapatma ve kapıları kilitlenme konusunda sürekli endişelidirler, emin olamazlar. Objeler belli bir simetri veya düzen içinde olmadıklarında yoğun stres yaşarlar. Hastalar, el sıkışmak gibi obsesyonları tetikleyebilecek durumlardan ve hareketlerden kaçınırlar.

Kompulsif semptomlar

Obsesif kompulsif bozukluk hastaları, belirli hareketleri yapma zorunluluğu hissederler. Bu hareketleri tekrar tekrar yaparlar. Buna kompulsyon denir. Hasta, kompulsyonları gerçekleştirerek, obsesyonlarının yarattığı endişeden ve stresten kurtulmaya çalışır. Ancak bu eylemler ile yaşadığı rahatlama kısa sürelidir. Hasta kendi kendine bir takım kurallar koyar ve kompulsif ritüellerini bu kurallar çerçevesinde gerçekleştirir. Kompulsyonlar, obsesyonları engelleme konusunda anlamlı bir şekilde bağlantılı veya mantıklı olmayabilir.

Bazı kompulsyonlar şu şekilde sıralanabilir: Temizlik, bir takım şeyleri saymak, kontrol etmek, içini rahatlatma zorunluluğu, katı bir rutininin dışına çıkmadan yaşamak, düzen sağlamak.

Hastalar elleri kuruyup çatlayana kadar ellerini yıkayabilirler, kapıların kilitli olup olmadığını defalarca kontrol ederler, özellikle ocağı sürekli kontrol ederler. Yetişkin hastalar bu takıntılarının anlamsız olduğunun farkına varabilir ancak çocuk hastalar için bu geçerli değildir. Çocuklar neyin yanlış gittiğinin farkında olmayabilirler, sorunu anlayamayabilirler.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Sebepleri

Obsesif kompulsif bozukluk hastalığının sebebi hala tam olarak anlaşılamamıştır. Yapılan araştırmalara göre biyolojik ve çevresel faktörlerin etkili olduğu düşünülmektedir. Biyolojik farktörler arasında beynin nöronal yapısını ilgilendiren problemler önem kazanmaktadır. Beynin yargı ve planlama özelliklerinde oluşan sorunların, obsesif kompulsif bozuklukları tetiklediği düşünülmektedir. Beyin adeta bir düşünceye veya dürtüye takılır kalır ve hasta buradan çıkıp kurtulamaz. Çevresel faktörler arasında ise; taciz, yaşam şartlarında değişme, hastalık, bir yakınının ölmesi, iş veya okul hayatında problemler ve ilişki problemleri bulunmaktadır.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: