Paranoid Kişilik Bozukluğu

0
67

Paranoid kişilik bozukluğu, A kümesi kişilik bozukluklarındandır. Bu hastalarda alışılmadık ve garip düşünce biçimleri gözlenir. Paranoid kişilik bozukluğu hastası kişiler, paranoyadan şikayet ederler. Bu kişiler katı bir biçimde güvensizdirler ve nedensiz yere şüpheci bir tutum içerisindedirler. Hastalık genellikle erişkin çağda başlar ve erkeklerde kadınlara oranla daha sık görülür.

Paranoid kişilik bozukluğu kronik bir hastalıktır yani kişinin hayatı boyunca var olma eğilimindedir. Bu bozukluğa sahip bazı kişiler hayat fonksiyonlarını sorunsuz bir şekilde yerine getirebilirlerken (evlilik, iş bulma, çalışma), diğerleri tamamen işlevsiz hale gelebilirler. Genelde bu kişiler tedaviye uyumsuz oldukları için sonuçlar çoğunlukla olumsuzdur.

Hastalığın gelişmesini engellemek mümkün olmayabilir. Ancak tedavi ile bu bozukluğa yatkın kişilere, hastalıkla baş etme konusunda verimli yollar öğretilebilir. Çoğu psikoterapist, paranoid kişilik bozukluğunun tedavisinin çok zor olduğuna inanır.

Bulgu ve Belirtiler

Paranoid kişilik bozukluğu olan kişiler sürekli tetiktedir. Diğer insanların her an kendilerine zarar verebileceklerini, tehdit oluşturabileceklerini düşünürler. Bu yersiz düşünceler (güvensiz, suçlayıcı) kişilerin sağlıklı ilişkiler kurmalarını engeller. Bu kişiler sadakat, güvenilirlik, taahhüt gibi kavramlara şüpheci yaklaşırlar. Diğer insanların kendilerini kandırmaya çalıştıklarını düşünürler. Diğer insanlara sır paylaşmak, kişisel bilgilerini vermekten çekinirler. Bu bilgilerin kendi aleyhlerine kullanılabileceğinden korkarlar. Bu kişiler toplumdan ve çevrelerinden kopukluklarıyla göze çarparlar. Sosyal izolasyon ve diğer insanlarla ortak çalışmalarda bulunmak, paranoid kişilik bozukluğu bulunan kişiler için imkansızdır.

Paranoid kişilik bozukluğuna sahip kişiler, affetmezler ve kin tutarlar. Aşırı alıngandırlar ve eleştirilmeyi kaldıramazlar. İnsanların ağzından çıkanlarda farklı anlamlar ararlar. Gün içinde diğer insanların bakışlarında art niyet ararlar (insanların bazen bir şey düşünmeden etrafa bakması). Bazı şeyleri kişisel algılarlar ve öfkeyle tepki verirler, çabuk bir şekilde intikam almak isterler. Belirli bir sebep olmadığı halde eşleri tarafından aldatılmak gibi şüpheler içerisindelerdir. Bu kişiler ilişkilerinde soğuk ve mesafelidirler. İlişkilerinde aşırı kontrolcü ve kıskanç olabilirler. Bu kişilerle anlaşmak zordur çünkü geçimsizdirler. Bir takım sorunlarda ve çatışmalarda kendi paylarını görmezler ve her zaman haklı olduklarını düşünürler. Bu kişilik bozukluğuna sahip kişiler rahatlamakta zorlanırlar, inatçı ve kavgacıdırlar, şiddete başvurabilirler. Bu kişiler, kendileri gibi paranoid kişilik bozukluğuna özgü düşüncelere sahip olan kişilerle gruplaşırlar ve beraber vakit geçirirler.

Sebepler

Paranoid kişilik bozukluğunun kesin sebebi bilinmemektedir. Ancak biyolojik ve psikolojik bir takım faktörlerin birlikte ortaya çıkardığı bir bozukluk olduğu düşünülmektedir. Bu hastalığın şizofreni ile genetik ilişkisi olduğu saptanmıştır. Yakın akrabalarında şizofreni tanısı almış olan kişilerde paranoid kişilik bozukluğu daha sık görülmektedir. Erken çocukluk çağında yaşanan olayların (fiziksel veya duygusal travma) paranoid kişilik bozukluğu gelişiminde rolü olduğu belirlenmiştir.

Tanı

Fiziksel bulgular mevcut ise hekim tarafından hastanın tıbbi ve psikiyatrik öyküsü alınır ve gerekirse fizik muayenesi yapılır. Kişilik bozuklukları için geliştirilmiş bir laboratuvar testi bulunmamakla beraber, saptanan bulgu ve belirtilere sebep olabilecek bir fiziksel hastalığı dışlamak için çeşitli tanı testleri kullanılabilir.

Eğer hekim tarafından fiziksel bir bulgu veya belirti saptanmazsa, hastanın psikiyatriye veya psikoloğa sevk edilmesi düşünülebilir. Psikiyatri konusunda uzmanlaşmış profesyoneller, kişilik bozukluğu olan hastanın değerlendirmesini yaparlar.

Tedavi

Paranoid kişilik bozukluğu olan kişiler, kendi başlarına tedavi arayışına girmezler çünkü var olan bozukluğun farkında değildirler. Paranoid kişilik bozukluğunun tedavisinde ilk tercih psikoterapidir. Tedavi; genel baş etme yetenekleri, sosyal etkileşimi geliştirme, iletişim ve kendine güven gibi kavramlar üzerine odaklanır.

Güven meselesi, psikoterapinin önemli bir parçasıdır. Paranoid kişilik bozukluğu olan hastalar güvenme konusunda sorun yaşadıkları için tedavi bu noktada biraz zorlayıcıdır. Bunun bir sebebi olarak paranoid kişilik bozukluğu olan hastalar tedavilerini yarıda kesebilirler.

Paranoid kişilik bozukluğu tedavisinin genelde ana noktası ilaçlar değildir. Ancak anti-anksiyete, anti-depresan veya anti-psikotik ilaçlar, kişinin bulgu ve belirtileri aşırıya gidiyorsa ve anksiyete, depresyon gibi psikolojik ek problemleri var ise terih edilebilir.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: