Ruhsal Bunalım

0
71

GİRİŞ:

Depresyon sürekli bir üzüntü, ilgi ve zevk azlığı ve umutusuzluk halidir. Majör depresyon veya klinik depresyon olarak da isimlendirilebilir. Kişinin hislerini, düşüncelerini, davranışlarını etkileyen ve birçok duygusal ve fiziksel problemlere yol açabilen bir hastalıktır. Hayatın yaşamaya değer olmadığı düşünülür ve her zaman yapılan günlük aktiviteleri yapmakta zorluk yaşanır. Depresyondan bir anda çıkamaz kişi; çok uzun dönem tedavi bile gerekebilir. Bu durum tedavi konusunda umutsuzluğa sebebiyet vermemeli çünkü ilaçlar ve psikolojik danışma ile iyileşme mümkündür. 

Üzgün hissetmekle klinik olarak depresyon diye nitelendirilen durum aynı şey değildir; bunu bilmek gerekir. Kısa bir süre insanın “modu” düşük olabilir, üzgün hissedebilir. Eğer kişi kendisini mutsuz, ıstırap verici bir ruh halinden hiçbir şekilde çıkaramıyorsa ve özellikle de uyku, iştah, enerji ile ilgili yeni semptomlar ortaya çıkmışsa mutlaka yardım alınmalıdır.

SEMPTOMLAR:

  • Üzüntü, suçluluk, değersizlik, çaresizlik, umutsuzluk hisleri ve ağlamaklı olma hali
  • Her zaman yapılan aktivitelere (seks dahil olmak üzere) karşı ilgi ve haz kaybı
  • Hafızanın zayıflaması; herhangi bir şeyi hatırlamakta zorlanma
  • Konsantrasyon problemleri
  • Insomnia veya aşırı uyuma
  • İştah değişiklikleri; kilo alımı veya kaybı (Genelde iştah kaybıyla beraber kilo kaybı söz konusudur.)
  • Yorgunluk, enerji kaybı; çok kolay işleri yaparken bile aşırı efor sarfetmek zorunda kalmak
  • İntihar ve ölüm ile ilgili düşünceler
  • Yavaş düşünme, konuşma ile beraber yavaş hareketler
  • Anksiyete
  • Çok küçük konularla bile ilgili olarak ajitasyon ve sinirlilik
  • Normalde var olan ağrının veya kronik hastalığın daha kötüye gitmesi
  • Karın ağrısı, baş ağrısı, bel ağrısı, sindirim problemleri

Bazı kişilerde depresyon günlük hayatı etkileyecek düzeye gelebilir. Günlük aktiviteler, iş-okul hayatı, sosyal aktiviteler, ilişkiler etkilenebilir. Kişi sebebini tam olarak anlayamadığı halde sürekli mutsuz ve dertli hisseder. 

Çocuklar ve gençlerdeki depresyon erişkinlerdeki gibi olmakla beraber birtakım farklılıklar gösterebilir. Çocuklar ve gençlerde; sosyal hayattan kendini geri çekme, uyuşturucu ve alkol kullanımı, okul performansında düşme, aile ve arkadaşlardan uzaklaşma, kendine zarar verme, aşırı hassas olma, aşırı yemek yeme veya uyuma gibi semptomlar da belirgin olabilir.

SEBEPLER:

Depresyondaki kişilerin beyinlerde birtakım fiziksel farklılıklar bulunmuş ama henüz kesinleşmiş bir şey yoktur. Beyindeki nörotransmitterlerin (nöronlar arası veya nöronlar ve başka hücreler arasında iletişimi sağlayan kimyasallar) fonksiyonlarında ve etkilerinde bazı değişiklikler olmaktadır. Duygu durumlarıyla direk ilgili olan bu kimyasallar depresyon mekanizması ve tedavisinde büyük rol oynamaktadır. Hormonal dengesizlikler (hamilelik, tiroit problemleri, menapoz v.b.) de depresyonu tetikleyebilir. Araştırmacılar depresyona sebep olabilecek birtakım genlerin olabileceğini düşünüyor. Kişinin kan bağıyla bağlı olduğu kişilerde depresyon olması onun depresyona girme riskini arttırmaktadır.

RİSK FAKTÖRLERİ:

Depresyon genellikle ergenlik dönemi sonları, 20’li yaşlar ve 30’lu yaşlarda görülmektedir ama her yaşta karşılaşılabilir. Depresyon tanısı alan kişilerin daha büyük bir kısmı kadındır fakat bunun sebebi olarak kadınların yardım almaya, tedaviye görmeye daha olumlu bakmaları da sebep oluyor olabilir. Aşağıda yazan durumların kişinin depresyona girme riskini arttırdığı düşünülmektedir:

  • Özgüven eksikliği, bağımlı yaşamak, kötümserlik
  • Travmatik veya çok stresli olaylar (fiziksel veya cinsel istismar, çok yakın birinin ölümü veya kaybı, zorlu ilişkiler, maddi problemler v.b.)
  • Çocukluk travmaları
  • Kan bağı olan kişilerde depresyon, bipolar hastalık, alkolizm veya intihar öyküsü
  • Destekleyici olmayan bir ortamda gey, lezbiyen, biseksüel veya transseksüel olmak
  • Anksiyete problemleri, yeme problemleri gibi başka mental sağlık problemleri olması
  • Kanser, inme, kronik ağrı, kalp hastalığı gibi ciddi ve kronik hastalıklar
  • Alkol veya uyuşturucu bağımlılığı
  • Uyku hapları, tansiyon ilaçları kullanımı

Depresyon çok ciddi bir hastalıktır. Başta kişinin kendisine olmak üzere çevresine de birçok etkisi olur. Eğer tedavi edilmezse duygusal, davranışsal ve sağlık açısından birçok probleme sebep olur. 

  • Aşırı kilo, obezite
  • Ağrı, hastalıklar
  • Alkol ve madde istismarı
  • Anksiyete, sosyal fobi, panik atak
  • Aile içinde, sosyal ilişkilerde, okul ve iş hayatında problemler
  • Sosyal izolasyon
  • Kendine zarar verme
  • İntihar düşünceleri, intihara tenezzül veya intihar
  • Başka sağlık problemlerinden kaynaklı erken ölüm gibi bazı komplikasyonlara sebep olabilir.

TANI VE TEDAVİ:

Başka hastalıkları elemek için fizik muayene, laboratuvar testleri yapılabilir. Semptomlar,düşünceler, hisler ve davranış şekilleri konusunda sorular sorulur. Anket yaptırılabilir. DSM-5 kriterlerinden yararlanarak depresyon tanısı konulur. 

Kişiden kişiye depresyon semptomları değişebilir. Depresyonun çeşidini belirlemek için doktorunuz ayrıntılı sorular soracaktır. 

Bipolar bozukluk, siklotimik bozukluk gibi daha birçok hastalıkta depresyon bir semptom olarak ortaya çıkabilir. En doğru tedavi için doğru tanı şarttır. 

Antidepresan ilaçlar ve psikoterapi depresyon tedavisinde çok etkilidir. Çok ciddi vakalarda hastane yatışı düşünülebilir.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: