Ses Sağlığı

0
77

GİRİŞ

İnsan sesi, onun dış dünya ile olan ilişkilerinde elçi görevi görmektedir. Kişiliğini ve duygularını şekillendirir. İnsanlarla etkileşimde ses, ilişkilerin seyrini ve diğer insanların o kişi hakkındaki değerlendirmelerini belirler. Söylenen söz veya bir şarkının etkili veya etkisiz olacağını içerikten çok daha fazla sesin niteliği ve özellikleri belirler. Kişiler arası problemler ve psikolojik etkilenmeler temelinde sesin kullanılış tarzı, perdesi, şiddeti gibi özellikler insan hayatı üzerinde oldukça belirleyicidir. Bu ve benzeri anlamlarda ses sağlığının korunması ve ses sağlığının bozulması durumunda bunun yeniden tesis edilmesi önem taşır.

SES SAĞLIĞINI BOZAN EN SIK BOZUKLUKLAR

Ses sağlığını bozan pek çok etken, hastalık ve bozukluk bulunmaktadır fakat sesin hastalanarak tedaviye ihtiyaç duymasına yol açan en sık problemler şu şekildedir:

-Asit reflü: Laringofarengeal reflü, sesle ilgili problemlerde sık karşılaşılan bir sebeptir. Reflünün kontrol altında tutulması ses sağlığının korunmasında önem arz eder.

-Sesin kötü ve yanlış kullanılmasına ilişkin problemler: Sesin yanlış kullanılması, sesin verimsiz veya gereğinden çok efor sarf edilerek kullanılmasını ifade eder.

-Ses teli kıvrımları yırtıkları: Akut gelişen bir travma, yüksek sesli ortamda konuşma veya bir üst solunum yolu enfeksiyonu sırasında sesin aşırı kullanılması gibi durumlar neticesinde ses teli kıvrımlarını örten mukoza tabakasının yırtılmasıdır.

-Ses teli kanamaları: Ses teli kanamaları, ses tellerine yüzeyine olan kanamaları ifade eder. Ses tellerinin kötü kullanılması sonucu veya kan damarlarının yırtılması sonucu gerçekleşir.

-Ses tellerindeki kitleler: Bunlar nodüller, yalancı kistler, polipler, kistler, kontakt kitleler, Reinke ödemi, papillomlar, lökoplakiler veya tümörler olabilir. Bu kitleler ses tellerinin titreşim ve kapanmasını etkileyerek ses kalitesinde azalmaya neden olurlar.

-Ses tellerinin felci: Ses telleri felci, gırtlağı innerve eden (sinir bağlantılarını oluşturan) sinirlerin bir veya birkaçının hasarlanması sonucu ses tellerinde kısmi bir felç oluşması durumudur.

-Ses tellerinin eğrilmesi: Genellikle ses teli kıvrımlarının eriyip yok olması veya tonus (gerginlik) kaybı neticesinde gelişir.

-Spazmodik disfoni: Bu durum, ses teli kıvrımlarının bölgesel olarak gerginliğini kaybetmesi (distonisi) şeklinde gelişir.

-Kas gerilme disfonisi: Hastaların ses oluşturmaları için boyun ve gırtlak kaslarını aşırı germelerini gerektiren bir bozukluktur.

-Granülomlar: Granülom, ses teli kıvrımlarının üzerinde veya yakınında büyüyen iltihap dokularıdır.

SES SAĞLIĞINI KORUMAK İÇİN YAPILABİLECEKLER

Araştırmalar ses sağlığını korumak için yapılabileceklerin on kadar madde içerisinde toplanabileceğini göstermektedir. Bunlar:

-Bol su içmek ve vücudu susuz bırakmamak, alkol ve kafeinden uzak durmak

-Günlük yaşam içerisinde ve özellikle sesi fazla kullanmanın gerektiği durumlarda, vokal aralar vermek, yani sesi mümkün olduğunca dinlendirmek.

-Sigara içmemek veya içiliyorsa sigarayı bırakmak. Sigara, boğaz kanserlerinin gelişiminde önemli bir etkendir.

-Sesi kötü veya yanlış şekilde kullanmaktan kaçınmak. Bağırmak, çığlık atmak ve gürültülü alanlarda konuşmaktan kaçınmak.

-İnce veya kalın notalar kullanımı dahil olmak üzere, boyun ve boğaz kaslarını esnetmek, esnek kalmalarını sağlamak

-Konuşma ve şarkı söyleme tarzına dikkat etmek

-Boğazı çok sık temizlememek. Eğer temizlemek gerekiyorsa ses tellerini birlikte germeye çalışmak.

-Hasta olunduğu durumlarda sesi kullanmaya, konuşmamaya çalışmak. Ses kısıklığı durumunda konuşmamak.

-Kitlelere karşı konuşmak gerektiğinde bağırmak yerine ses yükselticileri kullanmayı tercih etmek.

-Ev ve iş ortamının olabildiğince nemli tutmak

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: