Şizotipal Kişilik Bozukluğu

0
44

TANIM

Şizotipal kişilik bozukluğu, sosyal izolasyon ihtiyacı, sosyal durumlarla karşılaşıldığında anksiyete, yalnız kalma davranış ve düşüncesi ve sık sık da alışılmadık inanışlarla karakterize bir akıl hastalığıdır. Bu bozukluğun görüldüğü kişiler insanlarla yakın ilişkiler sürdürmek konusunda oldukça raharsız hissederler ve bu yüzden daha baştan bu tür ilişkiler kurmaktan uzak durarlar. Tuhaf konuşma biçimleri ve sıra dışı kıyafet tercihleri de bozukluğun tanısal işaretleridir.

BULGU VE BELİRTİLER

Şizotipal kişilik bozukluğunun yukarıda sayılan özellikleri dışındaki belirti ve bulguları şunlardır:

-Ailenin dışında yakın ilişki kurulan kimsenin olmaması ve yalnız bir yaşam sürülmesi

-Dışarıda olup bitenlerden kişisel anlam çıkarma dahil olayları yanlış yorumlama

-Tuhaf, ekzantrik veya alışılmadık düşünceler, inanışlar veya davranışlar

-Tuhaf giyinme tarzı

-Telepati gibi özel güçlere inanma

-Hayalet ağrılar veya dokunma hissindeki bozulmaları da içerecek şekilde algısal değişiklikler ve bazı durumlarda fiziki yanılsamalar

-Kalıcı ve aşırı sosyal anksiyete

-Kayıp veya belirsiz konuşma kalıpları veya yalnızca saçma sapan konuşmaların olduğu tuhaf konuşma tarzı

-Şüpheci veya paranoyak fikirler, aşırı hassasiyet ve başkalarının sadakat ve bağlılığı ile ilgili devamlı şüphecilik

-Düz duygular, sınırlı veya uygunsuz duygusal cevaplar

Şizotipal kişilik bozukluğu bulguları, örneğin bireysel yapılan aktivitelere artmış ilgi veya yüksek düzeyde sosyal anksiyete gibi durumlar, gençlik yıllarında görülebilir. Çocuk okulda başarısız bir öğrenci olabilir veya yaşıtlarından uzak durmayı tercih ediyor olabilir. Sonuç olarak zorbalık ve alay konusu haline gelebilir.

TANI

Eğer belirtiler varsa, tam bir tıbbi özgeçmiş ve fizik tedavi ile değerlendirmeye başlanır. Kişilik bozukluklarının tanısında herhangi bir laboratuar testi bulunmamasına rağmen, benzer bulgular verebilecek diğer hastalıkların dışlanabilmesi için çeşitli tanısal testler istenebilir. Eğer bulgulara neden olacak fizyolojik bir bozukluk bulunamazsa, bir psikiyatrist kontrolünde ileri aşamalara geçilebilir. Psikiyatr ve psikologlar kişide şizotipal kişilik bozukluğu olup olmadığını anlamak için özel olarak düzenlenmiş bir mülakat metodu ve çeşitli değerlendirme araçlarını kullanırlar.

ETYOLOJİ

Pek çok diğer akıl hastalığında olduğu gibi şizotipal kişilik bozukluğu için de spesifik bir neden bulunmasa da, hastalığın biyopsikososyal modelle açıklanan bir temeli söz konusudur. Biyolojik olarak bu kişilerin beyinlerinde dopamin nörotransmitteri ile ilgili anormallikler olduğu ve bu konuda şizofren beyinleri ile uyumlu değişiklikler gösterdikleri görülmüştür. Ailede psikiyatrik bir hastalık öyküsünün bulunması, şizotipal kişilik bozukluk için bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Yakın akrabasında şizotipi olan bireylerde bozukluğun gelişme ihtimali, akrabalarında bu bozukluğun olmadığı bireylere göre yüzde 50 daha fazla olmaktadır. Yine yakın akrabada şizofreni varlığı, şizotipal bozukluk geliştirme riskini arttırmakta ve şizofrenik akrabanın bulgularıyla yakın ciddiyette bulgulara sahip olmaya yol açmaktadır.

Hamilelikte sigara kullanımı, düşük doğum ağırlığı, düşük baş çevresi gibi faktörler hastalık riskini arttırmaktadır.

TEDAVİ

Şizotipal kişilik bozukluğunun tedavisi tipik olarak bu tür kişilik bozukluklarının tedavisi konusunda bilgisi ve deneyimi olan bir psikiyatr ile uzun süreli bir psikoterapi almaktan geçer. Bu psikoterapi bir konuşma terapisidir. Grup terapileriyle de kişinin sosyal durumlarla başa çıkabilmesi konusunda yardım sağlanmaktadır. Hastalığın kişiyi zora sokan ve fiziken güçsüzleştiren durumları için, spesifik ilaç tedavilerinin verilmesi uygundur.

İzmir Şizotipal Kişilik Bozukluğu ile ilgili izmir psikiyatri uzmanlarına buradan ulaşabilirsiniz.
İstanbul Şizotipal Kişilik Bozukluğu ile ilgili istanbul psikiyatri uzmanlarına buradan ulaşabilirsiniz.
Ankara Şizotipal Kişilik Bozukluğu ile ilgili ankara psikiyatri uzmanlarına buradan ulaşabilirsiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here