Solunum Yolu Enfeksiyonu

0
73

Tanım

Solunum yolu enfeksiyonları; sinüslerin, boğazın, hava yollarının veya akciğerlerin enfekte olmasıyla meydana gelir. Genelde virüslerle meydana gelir ancak bakteriler de solunum yolu enfeksiyonlarına sebep olmaktadırlar.

Solunum yolu enfeksiyonları, kişileri hastaneye veya eczaneye götüren en temel sebeplerden biridir. En sık rastlanılan solunum yolu enfeksiyonu, soğuk algınlığıdır. Solunum yolu enfeksiyonları özellikle küçük çocuklarda, yaşlılarda ve immün sistemi (vücudun kendini savunma, bağışıklık sistemi) zayıf veya baskılanmış kişilerde daha ciddi olabilmektedir.

Sağlık kuruluşuna başvuran ve solunum yolu enfeksiyonu şüphesi bulunan bir hastada önce hastalığın hangi solunum yolu bölgesinde meydana geldiği saptanmalıdır. Üst solunum yolu enfeksiyonları; burnu, sinüsleri ve boğazı etkiler. Alt solunum yolu enfeksiyonları ise akciğerleri ve bronşları ilgilendirir.

Solunum yolu enfeksiyonları çocuklarda daha sık rastlanılan bir durumdur. Bunun sebebi çocuklarda bağışıklık sisteminin (mikroplara karşı direnç) gelişimini tam olarak tamamlamamış olmasıdır. Bu yüzden çocuklar çoğu virüse ve bakteriye karşı savunmasızlardır.

Solunum yolu enfeksiyonları birkaç farklı yol ile insanlar arasında yayılır. Soğuk algınlığı gibi bir hastalıkta, hasta kişi her hapşırdığında ve öksürdüğünde havaya su damlacıkları saçılır. Bu zerrelerde soğuk algınlığına sebep olan virüs partikülleri bulunmaktadır. Bu su damlacıkları başka bir kişi tarafından inhale (nefes alma ile) edilirse, bu kişi de enfekte olabilir.

Enfeksiyon, direkt temas ile de yayılabilir. Örneğin enfekte bir kişi, gözünü veya burnunu elledikten sonra dokunduğu cisimler ve yüzeyleri de virüs ile kontamine eder. Farklı bir kişi bu cisimlerle veya yüzeylerle temas ettiği takdirde enfeksiyonu vücuduna alabilir.

Enfeksiyonların yayılmasını önlemenin en iyi yolu, hijyen kurallarını doğru uygulamaktır. Ellerin sabunla ve sıcak su ile yıkanması bu anlamda en önemli noktalardan biridir.

Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları

Sık rastlanılan üst solunum yolu enfeksiyonları arasında soğuk algınlığı birinci sırada gelir. Hastane başvurularının en sık sebeplerinden biri üst solunum yolu enfeksiyonlarıdır. Tonsillit (tonsillerin ve boğaz dokusunun enfeksiyonları), sinüzit (sinüslerin enfeksiyonları), larenjit (larinksin yani gırtlağın enfeksiyonu), rinit (burun boşluğunun enfeksiyonu), rinosinüzit, grip gibi hastalıklar da sık rastlanılan üst solunum yolu enfeksiyonları arasındadır. Üst solunum yolu enfeksiyonlarında ciddi iş gücü kaybı ve okul devamsızlığı meydana gelir. Yılın her dönemi olabileceği gibi genelde sonbahar ve kış aylarında artış göstermektedir.

Üst solunum yolu enfeksiyonlarının en sık ortaya çıkan belirtisi öksürüktür. Diğer bulgu ve belirtiler arasında baş ağrıları, burun tıkanıklığı, burun akması, boğazın şişmesi, hapşırma ve kas ağrıları vardır. Bu duruma ateş de eşlik edebilir. Üst solunum yolu enfeksiyonu bulgu ve belirtileri genelde iki hafta içerisinde geçer. Tedavide antibiyotikler genelde gereksizdir ancak nadiren de olsa kullanılması gereken durumlar vardır.

Alt Solunum Yolu Enfeksiyonları

Toplumda yaygın görülen alt solunum yolu enfeksiyonları arasında grip birinci sırada gelir. Grip, hem üst hem alt solunum yollarını etkileyebilir. Diğer sık görülen alt solunum yolu enfeksiyonları arasında bronşit (bronşların enfeksiyonu), pnömoni (zatürre, akciğer dokusunun enfeksiyonu), bronşiyolit (bebeklerde ve iki yaşından küçük çocuklarda küçük hava yollarının, bronşiyollerin enfeksiyonudur, bebeklerde bronş yoktur, bronşiyoller vardır), tüberküloz (verem) vardır.

Üst solunum yolu enfeksiyonlarında olduğu gibi alt solunum yolu enfeksiyonlarında da öksürük ana semptomdur. Ancak alt solunum yolu enfeksiyonlarında öksürük daha ağırdır ve balgam çıkabilir. Diğer olası bulgu ve belirtiler arasında göğüste sıkışma, taşipne (artmış nefes alışverişi), dispne (nefes yetmezliği, hava açlığı) ve wheezing (nefes alışverişi sırasında hışıltı sesi) vardır.

Tedavi

Çoğu solunum yolu enfeksiyonu, hekime başvurmaya gerek kalmadan iyileşmektedir. Tedavi, eczaneden alınabilecek tezgah üstü ilaçlar ile evde yapılabilir. Bu ilaçlar arasında parasetamol ve ibuprofen gibi ağrı kesiciler kullanılabilir. Sıvı alımının artırılması iyileşme sürecinde faydalı olmaktadır. Yeterli istirahat, tedavide bir diğer önemli noktadır.

Çoğu durumda, antibiyotikler önerilmez. Bunun sebebi, solunum yolu enfeksiyonlarının çoğu zaman virüslar tarafından gerçekleşmesi ve antibiyotiklerin virüsler üzerinde etkisiz olmasıdır. Antibiyotikler, bakteriler üzerinde etkililerdir.

Hastaneye Başvurmayı Gerektiren Durumlar

Solunum yolu enfeksiyonlarında, bazı durumlarda gecikmeden hastaneye başvurulması gerekmektedir.

Bulgu ve belirtilerin pnömoniyi düşündürmesi, önemli başvuru endikasyonudur. Öksürükle kanlı veya irinli balgam çıkması, pnömoniyi düşündürür. Ayrıca, kişide var olan kalp, akciğer, karaciğer veya böbrek hastalığı durumlarında hastaneye başvurulmalıdır. Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olan kişiler ve astım hastaları da beklemeden hastaneye başvurmalılardır. Bunun yanında; kistik fibroz, bronşiyektazi, multipl skleroz, bağışıklık sistemi zayıf kişiler de solunum yolu enfeksiyonları bulgu ve belirtileri halinde hastaneye gitmelilerdir. Öksürüğün üç haftadan uzun sürmesi, kilo kaybı, göğüs ağrısı gibi şikayetler de durumun ciddi olduğunu gösterir. Özellikle yaşlı hastalarda bulgu ve belirtiler daha ciddiye alınmalıdır. Yaşlılarda diyabet hastalığı, kalp hastalığı, steroid ilaç kullanımı gibi durumlar, semptomların daha ciddiye alınmasını gerektirmektedir. Bağışıklık sistemleri zayıf veya solunum yolu enfeksiyonunu tolere edemeyecek durumdaki kişilerde aşılama seçeneği gündeme gelebilir.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: