Son Dönem Hastalık

0
54

TANIM: Son dönem hastalık tedavisi olmayan yeterli tedaviye rağmen kısa süre içinde ölümle sonuçlanması beklenen hastalıklardır. Bu terim genelde kanser, ağır kalp hastalığı ve travma gibi durumlar için kullanılır. Popüler anlamda hastalıkla mücadele eden kişinin eninde sonunda ölümle sonlanacağı hastalıkları tanımlar. Son dönem hastalığa sahip hastaya son dönem hasta ya da terminal hasta denilir. Genel olarak bir hastanın son dönem hasta kabul edilebilmesi için  tahmini yaşam süresinin hastalığın normal seyrinde 6 aydan kısa olması gerekmektedir. 6 ay standartı çok kesin bir sınır olmamakla beraber yaşam süresini belirlemek yanlış olabilir. Yani terminal hasta denilen hastaların illa 6 ay içinde ölme zorunluluğu yoktur. Örneğin AIDS gibi yavaş seyirli hastalıklarda terminal hasta denilmesi yanlış olacaktır çünkü tahmini yaşam süresi AIDS için 6 aydan uzun olarak bildirilmiştir. Ama bu hastanın erkenden ölmeyeceğinin garantisini vermez.

AŞAMALARI: Hastaların çoğu terminal hastalığa sahip olduklarının haberine farklı şekilde tepki verirler. Kanser gibi son dönem hastalık tanısı alan hastalar genel olarak bazı kabullenme aşamalarından geçerler.

I. İNANMAMA: Çoğu hasta büyük başlarına böyle bir şey geldiği için önce şok olur; bilinmeyenin verdiği bir anksiyete oluşur. Şok, keder ve kızgınlık yaygın olarak görülür.Genelde hastalarda böyle bir tanı almalarına neden olan yanlış bir şey yaptıklarına dair bir suçluluk duygusu da oluşur. Birinci aşama çoğu zaman birkaç günle aylar arasında sürebilir.

II. DEPRESYON: Tanıya karşı gelişen bir tepki niteliğindedir. Depresyon ciddiyeti hafiften ağıra değişebilmektedir ve aile desteği çok önemlidir. Çok nadir vakalarda medikal tedavi gerekir. Depresyonun süresi birkaç haftadan hastalık süresince olabilmektedir. Amaç son aşama olan kabullenme aşamasına sokmaktır.

YAPILABİLECEKLER: Tanımdan da anlaşılacağı gibi terminal hastalıkların yeterli ve tam bir tedavisi bulunmamaktadır. Ancak genelde ağrıyı azaltmak, solunumu rahatlatmak için verilen tedaviler uygundur. Hastaların bazıları ilaçların yan etkilerini istemedikleri için semptomları hafifleten ilaç tedavisini kesmek istemekte bazıları ise belki iyileşirim umuduyla agresif  bir tedaviyi kabul etmektedir. Palyatif bakım genelde son dönem hastalara verilen hastalıklarının yönetim şeklinden bağımsız olarak ağrıyı azaltmak, yaşam kalitesini arttırmak için yapılan tedavidir. Evlerde uygulanan duygusal ve ruhani desteğin sağlanabildiği yaklaşımlar olduğu gibi alternatif olarak rahatlama terapileri, masajlar ve akupunktur da kullanılabilmektedir.

Son dönem hastalar her zaman bir keder duymak zorunda değillerdir. Örneğin bazı hastalar kendi durumlarını o kadar inkar ederler ki, hiçbir zaman kabullenme aşamasına gelemeyerek kendi defans mekanizmalarına zarar veren olaya negatif tepki veremezken; bazıları ise durumu kabullenerek kendilerine rahatça cenaze planları yapabilmektedir.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: