Sosyal Fobi

0
53

TANIM: Sosyal fobi (Sosyal Anksiyete Bozukluğu) özellikle birileri tarafından değerlendirilen ya da gözlenen durumlar gibi belirli sosyal olaylara karşı oluşan yoğun korku yaşama durumudur. Bu sosyal etkinlikler kimi zaman o kadar korkutucu olabilir ki sadece bunu düşünmek bile anksiyete yaratıp bu durumu görmezden gelmek için hasta uzaklaşmayı tercih edebilir. Sosyal fobinin altında topluluk içinde utanmak, eleştirilmek ve tetkik edilmekten korku yatar. Hasta başkalarının kendisi hakkında kötü düşünmeleri fikrinden dahi korkmaktadır. Sosyal fobisi olan kişi yaşadığı korkuların yersiz ya da gereksiz olduğunun bilincinde olsa dahi kendini bu korkulardan alıkoyamaz.

NEDENLERİ: Sosyal fobi kimi zaman aile bireylerinde rastlanabilir ancak neden bazı aile fertlerinde görülüp diğerlerinde görülmediği bilinmemektedir. Yapılan araştırmalara göre korku ve anksiyeteden beynin bazı bölümleri sorumludur. Anksiyete ve korku hakkında bilinenler artıkça bilim adamları daha iyi tedavi yöntemleri geliştirilebilinecektir.

BELİRTİ VE SEMPTOMLAR: Sosyal fobisi olan bir hasta;

– Her ne kadar yapmak isteseler de başka insanlarla konuşmakla,  onlarla aynı ortamda bulunmakla anksiyete yaşarlar.

– Başka insanların önünde olmaktan utanırlar ve özgüven düşüklüğü yaşarlar.

– Başka insanlar tarafından yargılanma kaygısı taşırlar.

– Başka insanların olacağı etkinliklere karşı haftalar aylar önce endişelenmeye başlarlar.

– Başka insanların olduğu yerleden uzak durmaya eğilimleri vardır.

– Arkadaş edinmekte ve arkadaşlık sürdürmekte zor anlar yaşarlar.

– İnsanlar etraflarındayken kızarırlar, terlerler, titrerler.

– Başka insanlarla birlikteyken bulantı ya da midelerinde rahatsızlık hissederler.

KİMLER RİSK ALTINDADIR?

Sosyal fobi ortalama 15 milyon yetişkini etkilemektedir. Genellikle çocukluk ya da erken adölesan dönemde başlayan bozukluk kadınları ve erkekleri eşit oranda etkilemektedir. Sosyal fobi çoğunlukla anksiyete bozuklukları ya da depresyonla birlikte seyreder. Eğer hastalar kendi anksiyetelerini tedavi etmeye kalkarsa uyuşturucu bağımlılığı gelişebilir.

TANI: Sosyal fobi genelde genç yaşlarda başlar. Doktor sosyal fobi tanısını eğer hasta semptomları en az 6 aydır yaşıyorsa koyabilir. Tedavi yapılmazsa sosyal fobisi olan bir insan bunu yıllar hatta hayat boyu yaşayabilir. Sosyal fobi kimi zaman sadece insanlarla konuşurken, onlarla yemek yerken, başkalarının önünde tahtaya yazarken vb tek bir olayla anksiyetenin sınırlı olaması gibi, kimi zaman da generalize bir hal alıp ailesi dışında tanımadığı insanların olduğu her koşulda anksiyete yaşanması durumudur. Doktorla yapılan görüşmeler sonrası gerekli testler yapılıp diğer nedenler dışlandıktan sonra uzman birine yönlendirilir.

TEDAVİ: Sosyal tedavi genellikle psikoterapi, medikal tedavi ya da her iki şekilde yapılmaktadır.

I. Psikoterapi: Kognitif Davranış Terapisi adı verilen bir psikoterapi yöntemi sosyal fobinin tedavisinde oldukça etkilidir. Bu şekilde hastalara daha az korku, endişe yaşayacak şekilde yeni düşünme şekilleri ve farklı davranış yöntemleri öğretilir. Ayrıca hastalara sosyal yetilerin katılması konusunda da oldukça faydalı bir yöntemdir.

II. Medikasyon: Genellikle anti-depresanlar ve anti-anksiyete ilaçları kullanılır. Anti-anksiyete ilaçları çok güçlüdür ve değişik tipleri vardır, çoğu biran evvel etki ederek durumu düzeltse de uzun süreli kullanımları tavsiye edilmemektedir. Anti-depresanlar depresyon tedavisinde kullanılsa da sosyal fobi tedavisinde de yararlıdır. Anti-anksiyete ilaçlarına göre daha çok reçete edilirler. Bazılarının baş ağrısı, kusma, uyku bozukluğu gibi yan etkileri olabilir. Eğer küçük dozlarla başlanıp yavaşça arttırılırsa hastaların çoğu bu yan etkilere iyi tolere ederler. Bir anti-depresan türevi olan MAO (monoamin oksidaz)  inhibitörleri çok etkili bulunmuştur. Ancak besinlerle etkileşimi ve yan etkili profilinden dolayı sosyal fobi tedavisinde ilk tercih olarak kullanılmaz. Diğer bir tedavi yöntemi beta bloker kullanılmasıdır. Beta blokerler terleme, titreme, taşikardinin kontrolünde önemlidir. “Sahne korkusu” gibi spesifik durumlarda kullanımı yaygındır.

Kimi hasta kognitif davranış terapisine iyi yanıt verirken kimi hasta medikal tedaviye iyi yanıt verir ancak en doğrusu bu iki yöntemin kombinasyonudur.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: