Spiral

0
26

TANIM: Spiral, diğer adıyla rahim içi alet, T şeklinde bir materyaldir. Rahmin içine yerleştirilir ve gebeliği önlemek amacıyla kullanılır. Uzun etkili doğum kontrol yöntemlerinden biridir ve %99 etkili oldukları saptanmıştır. Çıkartıldıklarında kolaylıkla gebe kalınabilir fakat çıkartılma işlemi kesinlikle bir sağlık profesyoneli tarafından yapılmalıdır. İki tip spiral vardır: bakır içerikli ve hormon içerikli olanlar. Bakır içerikli spiraller rahim içerisinde az miktarda bakır salarlar ve rahme gelen spermlerin hareketini sınırlayarak yumurta ile birleşmesine engel olurlar. Daha sıklıkla kullanılan hormon içerikli spiraller rahim içerisine progesteron hormonu salarlar. Progesteron hormonu rahim ağzındaki mukus tabakasını kalınlaştırarak spermin rahim ağzından rahme girişini zorlaştırır. Sperm içeri girse bile hormon içerikli spiraller rahim dokusunun büyümesini yavaşlattıklarından dolayı sperm ile fertilize olan yumurtaların rahimde yaşaması zorlaşır. Hormon içerikli spirallerden en çok bilineni Mirena’dır. Hangi tip olursa olsun, spiraller adet düzeni ya da yumurtlama dönemine etki etmezler, sadece spermin yumurta ile birleşmesini engellerler.

NASIL TAKILIR: Spiral takılmadan önce jinekolojik muayene yapılmalı ve tüm üreme organlarının sağlığından emin olunmalıdır. Spiral kullanımı her kadın için uygun olmayacağından sağlık çalışanı medikal geçmişiniz ve yaşam tarzınız hakkında birkaç soru sorabilir. Spiral takılması mutlaka bir sağlık kuruluşunda yapılmalıdır. Adet döngüsünün her döneminde takılabilir fakat adet sırasında takılması daha rahattır çünkü rahim ağzı daha gevşek durumdadır. Rahim ilk aşamada spirale biraz tepki göstereceğinden, spiral takılmadan bir saat kadar önce bir ağrı kesici alınması gerekebilir. Eğer kadın tercih ederse hafif bir anestezi altında da işlem yapılabilir. Spiral takılması her jinekolojik muayene gibi başlar. Spekulum adında, rahim ağzını göstermeye yarayan bir alet ile vajina aralanır. Rahim ağzını ve rahmi hareketsiz hale getirmek için bir alet kullanılır ve küçük bir tüp içerisinde spiral rahme sokulur. Rahme girdikten sonra spiralin T uçları açılır ve spiral rahme bırakılıp tüp ve diğer aletler çekilir. Daha sonra rahatça çıkartmak ya da düzeltmek için spiralin küçük bir ucu rahim ağzından dışarıda bırakılır. Spiral takıldıktan hemen sonra kadın günlük aktivitelerine geri dönebilir. Cinsel birleşme, spor, yüzme gibi aktiviteler ya da tampon kullanımı spiralin durumunu etkilemez.

NASIL ÇIKARTILIR: Spiralin çıkartılması da takılması kadar kolaydır fakat kişi asla kendisi bir çıkartma girişiminde bulunmamalıdır çünkü uygun şekilde yaklaşılmadığında rahme kalıcı zarar verebilir. Sağlık çalışanı belli manevralar ile T uçlarını rahme zarar vermeden, açısını değiştirerek rahim ağzından çıkartır. Eğer spiral yenilenecekse yeni spiral de hemen takılabilir. Çok nadir durumlarda spiralin çıkartılmasında problem yaşanıyorsa lokal anestezi altında rahim ağzını açarak spiral çıkartılabilir. Daha karmaşık durumlarda da yine lokal anestezi altında histeroskopik ameliyat gerekebilir, fakat çok nadirdir.

AVANTAJLARI: Uzun periyotlu ilişkilerde prezervatif kullanımı bir angarya haline gelebilmektedir. Benzer şekilde doğum kontrol hapları da almayı unutmak, ya da meme kanseri gibi bilinen yan etkilerinden dolayı olması gerekenden daha kullanışsız olabilmektedir. Spiral kullanımında böyle problemler yaşanmadığından uzun dönem evlilik ya da ilişkilerde daha sık tercih edilir. Bir spiral on yıla kadar kullanılabildiğinden diğer yöntemlere göre daha ekonomiktir. Bebeğin doğumundan ya da kürtajdan dört hafta sonra hemen takılabilir, çıkartıldığı zaman da kısa zamanda gebe kalınabilir. Bakır içerikli spiraller emziren annelerde de kullanılabilir. Prezervatiflerden farklı olarak spiraller cinsel birleşme sırasında hissedilmez ve rahatsızlık vermezler. Hormon içerikli spiraller ile adet kanamaları azalabilir ve kramplar hafifleyebilir.

DEZAVANTALARI: Spiraller %99 gebelikten korurlar fakat gebelik olması durumunda düşük riskini çok yükseltirler. Eğer kadın bebeği istiyorsa spiral hemen çıkartılmalıdır, bu düşük riskini azaltır. Eğer gebeliğin farkında olup spiral çıkartılmıyorsa ciddi enfeksiyonlarla karşılaşılır. Spiral takılırken rahim duvarında yırtılma olabilir fakat bu 1000 olguda 1 kadar nadirdir. Spiral takıldıktan sonra birkaç saat için karın ve bel ağrıları, birkaç hafta için de hafif vajinal kanama görülebilir. Spiral kullanımı cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korumadığından tek eşli olmayan kadınlarda prezervatif kullanımı spirale ek olarak önerilir. Ayrıca cinsel yolla bulaşan enfeksiyonları spiral kullanırken kapan kadınlarda, enfeksiyonların daha ağır geçmesi olasıdır. Spiral kullanımı daha çok tek eşli çiftlere önerilmektedir.

RİSK FAKTÖRLERİ: Spiral kullanımı her kadın için uygun bir yöntem olmayabilir. Bu risk faktörleri:

-Rahim ağrı ya da rahim kanseri

-Pelvik inflamatuar hastalıklar: gonore, klamidya..

-Genital sistemi etkileyen enfeksiyon hastalıkları

-Rahim ağzı, rahim ya da yumurtalıklarda spiralin takılmasını yapısal olarak riske atabilecek şekil bozuklukları

-Bakır alerjisi olan kadınlar kesinlikle bakır içerikli spiral kullanmamalılar

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: