Uyum Bozuklukları

0
54

Tanım: Uyum bozukluğu belirli bir stres etkenine anormal ve aşırı bir tepki vermek olarak tanımlanabilir. Verilen tepkiler normal kabul edilen sınırlar içinde olmamakla birlikte kişinin mesleki, akademik ve sosyal hayatını etkileyebilir. Stres etkeni hayatta karşılaşılan her türlü değişim olabilir: İş değişimi, işteki sorunlar, aile yakınlarının kaybı, ciddi hastalıklar, okul değiştirme, taşınma. Çoğunlukla kişiler, hayatta karşılaşılan bu zorluklara birkaç ay içinde ayak uydurabilmektedir. Ancak, bu stres etkenine alışamama durumu ve aşırı tepkiler verilmesi kişide anksiyete, depresyon ve hatta intihar etme düşüncesi oluşturabilmektedir.

Belirti ve Bulgular: Uyum bozukluğunun, kişiden kişiye ve yaş gruplarına göre değişen, çok çeşitli belirti ve bulguları görülebilir. Davranışsal ve duygusal olmak üzere iki başlık altında incelenebilir. Davranışsal belirtiler çocukluk ve ergenlik çağında daha ön plandayken, duygusal belirtiler yetişkinlerde öne çıkmaktadır.

1- Duygusal Belirti ve Bulgular:

-Mutsuzluk

-Keyifsizlik

-Endişe

-Anksiyete

-İnsomnia(uykusuzluk)

-Odaklanamama

-Özgüven eksikliği ve içe kapanma

2- Davranışsal Belirti ve Bulgular:

-Kavga etme

-Okula gitmeme

-Dikkatsiz araba kullanımı

-Okul başarısında belirgin düşme

-Arkadaşları ihmal etme

Nedenler: Bazı insanların neden uyum bozukluğu yaşayıp bazılarının yaşamadığı çok kesin verilerle ortaya konmuş olmamakla birlikte, uyum bozuklukları kişilerin yaşadıklarını bir stres etmeni olarak görmesi ve bu stresin kişiyi hangi oranda etkilediğine bağlı olarak gelişmektedir. Genetik altyapı, karakter özellikleri, psikolojik etkenler, karşılaşılan olayın doğasına bağlı olarak bir olayın stres etmeni olarak görülüp görülmeyeceği ve bu stres etmeninin şiddeti her kişide, ona özgü olarak değişmektedir.

Tanı: Tanı konulabilmesi için detaylı bir psikolojik muayenenin yanında Amerikan Psikiyatrlar Birliğinin yayınladığı DSM-5 kriterleri dikkate alınmaktadır. Uyum bozukluğu için DSM-5 kriterleri:

-Belirli bir stres etmenine neden olabilecek olaydan sonraki 3 ay içinde duygusal ya da davranışsal belirti ve bulguları göstermek

-Kişinin normalde yaşadığından daha fazla stresli olması ya da stresin mesleki, sosyal ve aile çevresinde sorunlara yol açması

-Stres etmenine neden olan olaydan sonraki 6 ayda belirti ve bulguların kötüleşmesi

-Benzer belirti ve bulgulara neden olabilecek başka bir hastalığın bulunmaması

Belirti ve bulgular sonucunda tanı aşamasına gelindiğinde uyum bozukluğunun 6 alt-tipinin olduğu görülmektedir:

-Depresif ruh hali ile uyum bozukluğu

-Anksiyete ile uyum bozukluğu

-Depresif ruh hali ve anksiyete ile uyum bozukluğu

-Davranışsal belirtiler ile uyum bozukluğu

-Duygusal ve davranışsal belirtiler ile uyum bozukluğu

-Sınıflandırılamamış uyum bozukluğu

Tedavi: Uyum bozuklukları yaşayan çoğu kişi kısa dönem tedaviyle bu sorunun üstünden gelmektedir. Genellikle uygulanan tedavi yöntemleri psikoterapi ve ilaç tedavisidir. Psikoterapide bireysel olabileceği gibi grup ya da aile terapileri şeklinde stresle başa çıkmayı ve duygusal destek sağlamak amaçlanır. İlaç tedavisi ise intihara yönelim, ağır depresyon ve anksiyete gibi belirti ve bulgular varsa genellikle birkaç aylık süreyle kullanılan bir yöntemdir.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: