Veba

0
76

Tanım: Veba, Yersinia Pestis bakterisinin neden olduğu çok ciddi ve hatta ölümcül olabilen bir bakteriyel enfeksiyondur. Orta çağ Avrupası’nda 200 yıl süren bir veba salgını sonucu tahmini olarak Avrupa nüfusunun %60’ı bu salgın nedeniyle hayatını kaybetmiştir. Günümüzde erken teşhis ve doğru tedaviyle tamamen iyileştirilebilmektedir. Yılda ortalama 1000-2000 veba hastalığı rapor edilmektedir.

Belirti ve Bulgular: Vebanın etkilediği vücut bölgesine göre belirti ve bulgular değişmekle birlikte genel olarak bakteri enfeksiyonundan 2-6 gün içinde grip benzeri belirtiler ortaya çıkmaktadır. Vebanın 3 alt tipi belirlenmiştir:

1- Bubonik Veba: Hastalığın en çok görülen tipidir. Lenf düğümlerindeki şişme en belirgin özelliğidir ve enfeksiyondan sonraki ilk bir hafta içinde belirtiler kendini göstermeye başlar. Lenf düğümlerindeki şişkinlik kasık, koltuk altı ve boyun bölgelerinde görülmektedir. Bu bölgelerde hassaslık ve ısı artışı olabilir. Şişkinlik yaklaşık olarak bir yumurta büyüklüğündedir. Diğer belirti ve bulgular ise;

– Yüksek ateş ve titreme,

– Baş ağrısı,

– Yorgunluk ve halsizlik,

– Kas ağrıları,

– Nöbetler olarak sıralanabilir.

2- Septisemik Veba: Bakterinin kan dolaşımını etkilemesi nedeniyle görülür. Bubonik veba sonrasında görülebileceği gibi doğrudan da kan dolaşımını etkileyebilir. Enfeksiyondan 2-7 gün sonra belirti ve bulgular ortaya çıkmaktadır. Ancak, bazı durumlarda belirtiler ortaya çıkmadan ölüme götürebilir. Belirti ve bulguları;

– Karın ağrısı,

– İshal,

– Mide bulantısı ve kusma,

– Yüksek ateş ve titreme,

– Kol ve bacaklarda doku ölümü(genellikle el ve ayak parmakları ve burun)

– Ağızdan, burundan ya da rektumdan kanama ve pıhtılaşma problemidir.

3- Pnömonik Veba: En nadir görülen ancak vebanın en tehlikeli tipidir. Bakteri akciğerleri etkiler ve diğer tiplerin aksine insandan insana öksürük nedeniyle bulaşabilir. Belirti ve bulguları enfeksiyondan 1-2 gün sonra kendini gösterir ve çok hızlı bir şekilde ilerler. Çok kısa sürede tedaviye başlanmadığı takdirde ölümcüldür. Belirti ve bulguları:

– Öksürük ve kanlı balgam,

– Göğüs ağrısı,

– Yüksek ateş,

– Solunum güçlüğü,

– Bulantı ve kusmadır.

Nedenleri: Vebaya neden olan Yersinia Pestis bakterisi genellikle fare ve sıçan gibi kemirgenlerin üzerinde yaşayan pirelerde bulunmaktadır. Pireler enfekte olmuş kemirgenlerden beslendikten sonra insanları da ısırarak vebanın yayılmasına neden olmaktadır. Nadiren de olsa enfeksiyon kapmış hayvanla temas sonucu veba hastalığına yakalananlar da görülmüştür. Ancak, bu şekilde etkilenmek için deride açık yaranın bulunması gerekmektedir. Ayrıca, sadece pnömonik veba insandan insana havayoluyla geçmektedir.

Tanı: Veba olduğu şüphelenilen kişiden öncelikle kan testi istenerek bakterinin olup olmadığına bakılmaktadır. Ardından belirti ve bulgulara göre testler istenebilir:

– Bubonik vebaya yönelik, eğer şişmiş lenf düğümleri mevcutsa, örnek alıp incelemek

– Septisemik vebaya yönelik kan testi

– Pnömonik vebaya yönelik akciğer muayenesi ve balgam ya da akciğerden sıvı örneğini alıp incelemek

Tedavi: Veba şüphesi olduğu andan itibaren kesin tanı beklenmeden antibiyotik tedavisine başlanmaktadır ve aynı zamanda gerekli duyulduğunda olası bir salgını önlemek adına kişi hastanede gözlem altına alınabilmektedir. Antibiyotik olarak ise, gentamisin, doksisiklin ciprofloksazin gibi ilaç tedavileri uygun görülmektedir. 

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Merak ettiklerini yorum olarak gönder!

Yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı giriniz: